Diagnostyka
Badania i narzędzia diagnostyczne pomagające ocenić stan zdrowia, zanim pojawią się objawy choroby.
VO2 max
Maksymalne pochłanianie tlenu przez organizm podczas wysiłku — jeden z najsilniejszych, dobrze udokumentowanych predyktorów długości życia, mierzalny w gabinecie diagnostyki sportowej.
Badanie DEXA
Złoty standard w pomiarze gęstości mineralnej kości oraz jeden z najdokładniejszych sposobów oceny składu ciała — precyzyjniejszy niż popularne wagi z analizą bioimpedancji.
Wapń w tętnicach wieńcowych (CAC)
Nieinwazyjne badanie tomografii komputerowej mierzące bezpośrednio ilość zwapnień w tętnicach wieńcowych — jeden z najsilniejszych dostępnych predyktorów przyszłego zawału serca u osób bez objawów.
Tomografia komputerowa (TK)
Tomografia komputerowa to badanie obrazowe wykorzystujące rotującą wiązkę promieniowania rentgenowskiego i komputerową rekonstrukcję przekrojów ciała — szybsza i bardziej wszechstronna niż klasyczne RTG, ale wiążąca się z istotnie wyższą dawką promieniowania, którą warto rozumieć przed podjęciem decyzji o badaniu.
Rezonans magnetyczny (MRI)
Rezonans magnetyczny wykorzystuje silne pole magnetyczne i fale radiowe, a nie promieniowanie jonizujące, by uzyskać obrazy o wyjątkowo wysokim kontraście tkanek miękkich — mózgu, rdzenia kręgowego, stawów i narządów wewnętrznych — kosztem znacznie dłuższego czasu badania niż w tomografii komputerowej.
USG (ultrasonografia)
Ultrasonografia wykorzystuje fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości, a nie promieniowanie, do obrazowania narządów w czasie rzeczywistym — jest bezpieczna, szeroko dostępna i tania, choć jakość obrazu silnie zależy od doświadczenia osoby wykonującej badanie oraz warunków anatomicznych pacjenta.
RTG (zdjęcie rentgenowskie)
Zdjęcie rentgenowskie (RTG) to najstarsza i wciąż najszybciej dostępna metoda obrazowania medycznego — pojedyncza, płaska projekcja promieniowania rentgenowskiego pozwalająca w ciągu sekund ocenić kości, płuca i wybrane struktury klatki piersiowej czy brzucha, przy niskiej dawce promieniowania w porównaniu z tomografią komputerową.
Kolonoskopia
Endoskopowe badanie całego jelita grubego pozwalające wykryć i od razu usunąć polipy, zanim przekształcą się w raka — jedyne powszechnie dostępne badanie przesiewowe łączące diagnostykę z leczeniem w ramach jednej procedury.
Gastroskopia (endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego)
Badanie endoskopowe przełyku, żołądka i dwunastnicy pozwalające bezpośrednio ocenić błonę śluzową górnego odcinka przewodu pokarmowego, pobrać wycinki i wykonać zabiegi terapeutyczne w ramach tej samej procedury.
Mammografia
Badanie rentgenowskie piersi będące podstawową metodą przesiewowego wykrywania raka piersi we wczesnym, bezobjawowym stadium — jedyne badanie obrazowe z udokumentowanym w randomizowanych badaniach klinicznych zmniejszeniem umieralności na ten nowotwór.
Cytologia (badanie cytologiczne szyjki macicy)
Mikroskopowe badanie komórek pobranych z szyjki macicy pozwalające wykryć zmiany przedrakowe na wiele lat przed ewentualnym rozwinięciem się raka — jedno z najskuteczniejszych badań przesiewowych w onkologii, które doprowadziło do drastycznego spadku umieralności na raka szyjki macicy tam, gdzie jest systematycznie wykonywane.
EKG spoczynkowe
Elektrokardiogram spoczynkowy to najprostsze i najszybsze badanie oceniające elektryczną czynność serca — kilkuminutowy, bezbolesny zapis 12 odprowadzeń, który bywa pierwszym sygnałem arytmii, niedokrwienia czy zaburzeń przewodzenia, choć prawidłowy wynik nie wyklucza choroby serca o charakterze strukturalnym lub napadowym.
Echokardiografia (echo serca)
Echokardiografia to badanie ultrasonograficzne serca w czasie rzeczywistym, które — inaczej niż EKG oceniające tylko elektryczną czynność — pokazuje strukturę jam serca, funkcję zastawek i siłę skurczu mięśnia sercowego, bez ekspozycji na promieniowanie.
Test wysiłkowy (EKG wysiłkowe)
Test wysiłkowy ocenia elektryczną czynność serca, ciśnienie tętnicze i objawy podczas stopniowo narastającego wysiłku fizycznego na bieżni lub ergometrze rowerowym, ujawniając niedokrwienie mięśnia sercowego, które w spoczynku pozostaje niewidoczne w zapisie EKG.
Holter EKG i Holter ciśnieniowy
Holter EKG i Holter ciśnieniowy to dwa odrębne badania ambulatoryjne rejestrujące — odpowiednio — zapis elektrokardiograficzny lub wartości ciśnienia tętniczego w warunkach codziennego życia przez 24 godziny lub dłużej, wychwytując zaburzenia niewidoczne w jednorazowym pomiarze gabinetowym.
Spirometria
Spirometria to podstawowe, nieinwazyjne badanie czynnościowe płuc, które mierzy objętość i szybkość przepływu powietrza podczas oddychania — fundament rozpoznawania astmy, POChP i innych chorób układu oddechowego oraz monitorowania ich przebiegu.
Polisomnografia (badanie snu)
Polisomnografia (PSG) to kompleksowe badanie rejestrujące jednocześnie aktywność mózgu, ruchy oczu, napięcie mięśni, przepływ powietrza, wysiłek oddechowy, saturację krwi i rytm serca podczas całej nocy snu — złoty standard diagnostyki zaburzeń oddychania i architektury snu.
USG Doppler naczyniowe
USG Doppler naczyniowe to nieinwazyjne badanie obrazowe wykorzystujące fale ultradźwiękowe i efekt Dopplera do oceny przepływu krwi w tętnicach i żyłach — podstawowe narzędzie w diagnostyce zakrzepicy żylnej, miażdżycy tętnic i innych chorób naczyń.
Angiografia i angio-TK
Angiografia klasyczna (cewnikowa) i angiografia tomografii komputerowej (angio-TK) to dwie metody dokładnego obrazowania wnętrza naczyń krwionośnych po podaniu środka kontrastowego — pierwsza inwazyjna i umożliwiająca leczenie w tej samej procedurze, druga nieinwazyjna i wykonywana ambulatoryjnie.
Biopsja
Biopsja to pobranie fragmentu tkanki lub komórek do badania pod mikroskopem — jedyna metoda dająca pewne rozpoznanie histopatologiczne zmian, których charakteru nie da się jednoznacznie ustalić samym obrazowaniem. Obejmuje szeroką rodzinę technik, od cienkiej igły po zabieg chirurgiczny, dobieranych indywidualnie do lokalizacji i rodzaju podejrzewanej zmiany.
Elektroencefalografia (EEG)
Elektroencefalografia (EEG) to nieinwazyjne badanie rejestrujące czynność elektryczną mózgu za pomocą elektrod umieszczonych na skórze głowy. Jest podstawowym narzędziem w rozpoznawaniu padaczki i różnicowaniu napadów padaczkowych od innych przyczyn utraty przytomności, choć pojedynczy prawidłowy zapis nigdy sam w sobie nie wyklucza choroby.
Doustny test obciążenia glukozą (OGTT)
Doustny test obciążenia glukozą (OGTT) to badanie czynnościowe oceniające, jak organizm radzi sobie z ustandaryzowaną dawką glukozy w czasie — od pomiaru na czczo, przez wypicie roztworu 75 g glukozy, po seryjne pobrania krwi w kolejnych godzinach. W odróżnieniu od pojedynczego pomiaru glikemii na czczo czy HbA1c, ujawnia wczesne, dynamiczne zaburzenia tolerancji glukozy.
Elastografia wątroby (FibroScan)
Elastografia wątroby (FibroScan) to nieinwazyjne badanie ultrasonograficzne mierzące sztywność miąższu wątroby, będącą pośrednim wskaźnikiem stopnia jej włóknienia. W przeciwieństwie do biopsji nie wymaga nakłucia narządu, wynik jest dostępny natychmiast, a badanie można bezpiecznie powtarzać w celu monitorowania przebiegu choroby w czasie.