Biomarkery
Wskaźniki laboratoryjne i fizjologiczne wykorzystywane do monitorowania zdrowia, starzenia i wydolności organizmu.
4.7HbA1c (hemoglobina glikowana)
Biomarker odzwierciedlający średni poziom glukozy we krwi z ostatnich 2–3 miesięcy — złoty standard diagnostyki i monitorowania cukrzycy, znacznie stabilniejszy niż jednorazowy pomiar glukozy.
4.5Ferrytyna
Białko magazynujące żelazo, którego poziom we krwi jest najlepszym dostępnym wskaźnikiem ustrojowych zapasów tego pierwiastka — choć bywa zawyżony przez stan zapalny, co utrudnia prostą interpretację.
4.5CRP i hs-CRP
Białko produkowane przez wątrobę w odpowiedzi na stan zapalny — w wersji wysokoczułej (hs-CRP) stało się jednym z najczęściej badanych dodatkowych markerów ryzyka sercowo-naczyniowego.
4.0OMAA Score
OMAA Score (Oral Microbiome Aging Acceleration) to liczbowy wskaźnik obliczany na podstawie różnicy między wiekiem przewidzianym z próbki mikrobiomu jamy ustnej a wiekiem rzeczywistym — w badaniu wprowadzającym wiązał się z podwyższonym ryzykiem śmiertelności i kruchości.
3.9MicroAge
Model uczenia maszynowego szacujący wiek biologiczny na podstawie składu mikrobiomu śliny — nowe, jeszcze bardzo wczesne podejście do biomarkerów starzenia, odrębne od skoncentrowanego na śmiertelności OMAA Score.
4.1Przyspieszenie wieku epigenetycznego
Różnica między wiekiem oszacowanym na podstawie wzorca metylacji DNA a wiekiem metrykalnym — jeden z najlepiej udokumentowanych statystycznie biomarkerów starzenia, silnie powiązany ze śmiertelnością w badaniach populacyjnych, choć wciąż o ograniczonej wartości diagnostycznej dla pojedynczej osoby.
4.2Wiek biologiczny narządów
Koncepcja, według której poszczególne narządy — serce, mózg, wątroba czy nerki — mogą starzeć się w wyraźnie różnym tempie u tej samej osoby, mierzalna dzięki analizie białek osocza pochodzących z konkretnych tkanek, a nie jednym, uśrednionym wskaźnikiem 'wieku biologicznego'.
4.2Zegary biologicznego wieku
Zbiorcze pojęcie obejmujące bardzo różne metody szacowania 'prawdziwego' tempa starzenia organizmu — od dobrze zwalidowanych zegarów epigenetycznych II generacji po znacznie mniej sprawdzone testy komercyjne oparte na glikanach czy mikrobiomie. Nie wszystkie mają porównywalny poziom dowodów.
4.1Zdolność wewnętrzna (Intrinsic Capacity)
Koncepcja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) definiująca 'prawdziwe' starzenie funkcjonalne jako sumę pięciu domen sprawności fizycznej i psychicznej — alternatywa dla biomarkerów molekularnych, oceniana w badaniu klinicznym, a nie w laboratorium.
4.0GlycanAge
Komercyjny test wieku biologicznego oparty na analizie glikozylacji przeciwciał IgG — wywodzi się z realnych badań chorwackiej grupy Genos/Gordana Lauca, ale jego walidacja poza tą grupą badawczą pozostaje ograniczona.