Rezonans magnetyczny (MRI)

Tomografia komputerowa (TK)

Tomografia komputerowa to badanie obrazowe wykorzystujące rotującą wiązkę promieniowania rentgenowskiego i komputerową rekonstrukcję przekrojów ciała — szybsza i bardziej wszechstronna niż klasyczne RTG, ale wiążąca się z istotnie wyższą dawką promieniowania, którą warto rozumieć przed podjęciem decyzji o badaniu.

USG (ultrasonografia)

Ultrasonografia wykorzystuje fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości, a nie promieniowanie, do obrazowania narządów w czasie rzeczywistym — jest bezpieczna, szeroko dostępna i tania, choć jakość obrazu silnie zależy od doświadczenia osoby wykonującej badanie oraz warunków anatomicznych pacjenta.

RTG (zdjęcie rentgenowskie)

Zdjęcie rentgenowskie (RTG) to najstarsza i wciąż najszybciej dostępna metoda obrazowania medycznego — pojedyncza, płaska projekcja promieniowania rentgenowskiego pozwalająca w ciągu sekund ocenić kości, płuca i wybrane struktury klatki piersiowej czy brzucha, przy niskiej dawce promieniowania w porównaniu z tomografią komputerową.

Kreatynina i eGFR (wskaźnik filtracji kłębuszkowej)

Kreatynina sama w sobie mówi zaskakująco mało o funkcji nerek — dopiero przeliczenie jej na eGFR za pomocą wzoru CKD-EPI pozwala ocenić, jaki odsetek nerkowej filtracji faktycznie pozostał.

Badanie DEXA

Złoty standard w pomiarze gęstości mineralnej kości oraz jeden z najdokładniejszych sposobów oceny składu ciała — precyzyjniejszy niż popularne wagi z analizą bioimpedancji.

VO2 max

Maksymalne pochłanianie tlenu przez organizm podczas wysiłku — jeden z najsilniejszych, dobrze udokumentowanych predyktorów długości życia, mierzalny w gabinecie diagnostyki sportowej.

Mammografia

Badanie rentgenowskie piersi będące podstawową metodą przesiewowego wykrywania raka piersi we wczesnym, bezobjawowym stadium — jedyne badanie obrazowe z udokumentowanym w randomizowanych badaniach klinicznych zmniejszeniem umieralności na ten nowotwór.

Echokardiografia (echo serca)

Echokardiografia to badanie ultrasonograficzne serca w czasie rzeczywistym, które — inaczej niż EKG oceniające tylko elektryczną czynność — pokazuje strukturę jam serca, funkcję zastawek i siłę skurczu mięśnia sercowego, bez ekspozycji na promieniowanie.

Padaczka: objawy, rodzaje napadów i leczenie — pełny przegląd

Padaczka to nie jedna choroba, lecz szerokie spektrum zaburzeń o różnych przyczynach, obrazach klinicznych i rokowaniu — od pojedynczych, łagodnych napadów nieświadomości po ciężką, lekooporną padaczkę ogniskową. W tym przeglądzie wyjaśniamy, jak klasyfikuje się napady padaczkowe według aktualnych kryteriów ILAE, na czym polega diagnostyka EEG, jak dobiera się leki przeciwpadaczkowe pierwszego rzutu oraz czym różni się padaczka lekooporna od trudno kontrolowanej — i co to oznacza w praktyce dla pacjenta.

21 września 2026

Rwa kulszowa: przyczyny i leczenie oparte na dowodach

Rwa kulszowa — piekący, promieniujący od pleców do stopy ból wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego — to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarza i najczęściej błędnie leczonych dolegliwości bólowych. Przez dekady standardową radą był odpoczynek w łóżku; dziś wiemy, że to podejście nie tylko nie pomaga, ale bywa szkodliwe. Sprawdzamy, co faktycznie pokazują badania o przepuklinie dysku, zespole mięśnia gruszkowatego, lekach przeciwzapalnych i operacji — oraz jakie objawy oznaczają, że rwa kulszowa przestaje być tematem do domowego leczenia, a staje się stanem nagłym.

13 września 2026

Złamania zmęczeniowe: przyczyny, grupy ryzyka i profilaktyka

Złamanie zmęczeniowe to nie ten sam problem co szczekliny goleni, choć oba stany leżą na tym samym przeciążeniowym kontinuum — złamanie zmęczeniowe jest jego poważniejszym, bardziej zaawansowanym punktem, może dotyczyć wielu kości, nie tylko piszczeli, i wymaga innego postępowania. Sprawdzamy, co realnie zwiększa ryzyko złamań zmęczeniowych, dlaczego niedobór energii (RED-S) jest jednym z najsilniej potwierdzonych czynników u sportowców, którymi kośćmi warto się martwić bardziej niż innymi, oraz jak wygląda bezpieczny powrót do aktywności.

21 września 2026

Szczekliny goleni (zespół przeciążeniowy podudzia): przyczyny i profilaktyka

Szczekliny goleni, w literaturze medycznej określane jako zespół przeciążeniowy przyśrodkowej powierzchni piszczeli (MTSS), to jedna z najczęstszych kontuzji przeciążeniowych u biegaczy i rekrutów wojskowych. Ból wzdłuż wewnętrznej krawędzi piszczeli bywa mylony ze złamaniem zmęczeniowym — a rozróżnienie ma znaczenie kliniczne, bo błędne rozpoznanie oznacza błędne leczenie. Sprawdzamy, co badania mówią o czynnikach ryzyka, profilaktyce i tym, kiedy ból goleni to coś poważniejszego niż przeciążenie.

16 września 2026

Drżenie rąk: przyczyny (fizjologiczne, samoistne, leki, tarczyca) i kiedy do neurologa

Drżenie rąk najczęściej nie jest początkiem choroby Parkinsona. Częściej to nasilone drżenie fizjologiczne (kawa, stres, brak snu, leki, nadczynność tarczycy) albo drżenie samoistne, czyli najczęstsze drżenie czynnościowe u dorosłych. O rozpoznaniu decyduje nie sama obecność drżenia, ale jego charakter: czy pojawia się w spoczynku, czy podczas ruchu i utrzymywania ręki w pozycji, po której stronie jest nasilone i czy towarzyszą mu inne objawy. Wyjaśniamy, jak odróżnić te typy, co wynika z wytycznych o leczeniu propranololem i prymidonem oraz kiedy umówić wizytę u neurologa.

3 listopada 2026

Drętwienie twarzy i języka: przyczyny i kiedy to nagły przypadek

Drętwienie twarzy lub języka bywa objawem groźnym, ale znacznie częściej jest niegroźne. Granica przebiega w czasie i towarzyszących objawach: nagłe drętwienie jednej połowy twarzy lub języka, zwłaszcza z opadnięciem kącika ust, osłabieniem ręki, zaburzeniami mowy, widzenia lub równowagi, jest wskazaniem do wezwania pogotowia (112), nawet jeśli objawy po kilku minutach mijają, bo może to być przemijający napad niedokrwienny (TIA). Natomiast powolne narastanie z migreną, drętwienie wokół ust po lęku i szybkim oddychaniu, po zabiegu stomatologicznym lub po surowym owocu u alergika ma zwykle inne podłoże. Wyjaśniamy, jak odróżnić te sytuacje.

3 listopada 2026

Rezonans magnetyczny: klaustrofobia, kontrast (gadolin) i implanty

Rezonans magnetyczny budzi trzy najczęstsze obawy: ciasną rurę, kontrast z gadolinem i metal w ciele — stymulator serca, protezy, tatuaże. Wyjaśniamy, co faktycznie wiadomo: jak często badanie jest przerywane z powodu lęku i co pomaga (randomizowane badanie z 2026 roku), jak wygląda ryzyko stwardnienia nerkopochodnego (NSF) przy nowszych środkach kontrastowych, co oznacza odkładanie się gadolinu w tkankach, kiedy stymulator nie jest przeszkodą oraz co powiedzieć personelowi przed badaniem. Z zaznaczeniem, gdzie dowody są słabe lub dotyczą tylko niektórych grup.

3 listopada 2026

Ból szyi: przyczyny, ćwiczenia i kiedy badania obrazowe

Ból szyi jest jedną z najczęstszych dolegliwości układu ruchu, a w zdecydowanej większości przypadków nie ma jednej, widocznej na zdjęciu przyczyny — lekarze nazywają go bólem niespecyficznym. Przegląd Cochrane obejmujący 27 badań wskazuje, że przy przewlekłym bólu szyi najlepsze dowody dotyczą ćwiczeń wzmacniających, a rezonans magnetyczny u osób zdrowych wykazuje uwypuklenia dysków w ponad 87% przypadków, więc sam wynik obrazowania rzadko wyjaśnia ból. W tekście porządkujemy, co wiadomo o przyczynach, o roli telefonu i pozycji siedzącej, o ćwiczeniach i terapii manualnej oraz o sygnałach alarmowych (drętwienie rąk, zaburzenia chodu, gorączka), przy których diagnostyka nie powinna czekać.

29 października 2026