Blog
Aktualności, badania i poradniki
349 artykułów od naszej redakcji i zespołu naukowego.
PoradnikiDieta imitująca post (FMD): co to jest i co naprawdę pokazują badania?
Dieta imitująca post (fasting-mimicking diet, FMD) to zaprojektowany przez zespół Valtera Longo, pięciodniowy protokół żywieniowy, który ma wywoływać w organizmie efekty zbliżone do pełnego głodzenia, jednocześnie dostarczając ograniczoną ilość pożywienia. Zyskała rozgłos dzięki komercyjnemu produktowi ProLon, ale za marketingiem stoi też realna, choć wciąż ograniczona, literatura naukowa. Wyjaśniamy, czym FMD różni się od głodówki wodnej, w jakich populacjach była faktycznie badana i gdzie dowody są mocniejsze, a gdzie to wciąż wczesny etap badań.
AKdr Anna Kowalczyk13 min
16 września 2026
PoradnikiTerapia peptydowa: przegląd i bezpieczeństwo — co jest lekiem, a co szarą strefą
„Peptydy” stały się w biohackingu słowem-wytrychem obejmującym zarówno prawdziwe, zatwierdzone przez FDA leki, jak i setki substancji sprzedawanych online jako „wyłącznie do celów badawczych” — bez nadzoru jakości, sterylności czy dawkowania. Ten artykuł rozdziela jedno od drugiego: sprawdzamy, które peptydy faktycznie przeszły rejestrację lekową, a które krążą w prawnej szarej strefie, oraz jakie realne ryzyko wiąże się z tą drugą grupą.
AKdr Anna Kowalczyk14 min
16 września 2026
PoradnikiKrioterapia całego ciała: czy naprawdę działa, czy to droższa wersja zimnego prysznica?
Komory krioterapii, w których temperatura spada do -110°C lub niżej, obiecują szybszą regenerację, mniejszy stan zapalny i redukcję bólu mięśniowego po treningu — za cenę pojedynczej sesji sięgającą kilkudziesięciu złotych. Najnowsze metaanalizy pokazują jednak obraz bardziej złożony niż marketing branży wellness: realny efekt przeciwzapalny istnieje, ale na redukcję bólu mięśniowego bezpośrednio po wysiłku dowody są znacznie słabsze niż powszechnie się zakłada.
AKdr Anna Kowalczyk13 min
16 września 2026
PoradnikiRtęć w rybach: czy warto się obawiać? Co pokazują badania i oficjalne wytyczne
Ryby są jednym z najlepiej udokumentowanych źródeł kwasów omega-3, ale też głównym źródłem narażenia na rtęć metylową w diecie człowieka. Zamiast wyboru między „jeść ryby” a „unikać ryb”, oficjalne wytyczne FDA i EPA proponują coś bardziej precyzyjnego: które gatunki jeść bez obaw, a których unikać — zwłaszcza w ciąży. Sprawdzamy, skąd biorą się te rekomendacje i dlaczego dwa duże badania kohortowe dały pozornie sprzeczne wyniki.
AKdr Anna Kowalczyk13 min
16 września 2026
PoradnikiPFAS — „wieczne chemikalia”: czy powinniśmy się obawiać?
PFAS, czyli związki per- i polifluoroalkilowe, nazywane są „wiecznymi chemikaliami”, bo praktycznie nie rozkładają się w środowisku ani w organizmie. W 2024 roku amerykańska EPA po raz pierwszy w historii wprowadziła twarde limity dla PFAS w wodzie pitnej — decyzja oparta na dekadach badań, w tym na jednym z największych badań epidemiologicznych populacji przemysłowej na świecie. Sprawdzamy, co faktycznie łączy się z ekspozycją na PFAS, co pozostaje spekulacją, i co realnie można zrobić, by ograniczyć narażenie.
AKdr Anna Kowalczyk14 min
16 września 2026
PoradnikiNiedobory mikroskładników: najczęstsze objawy — praktyczny przewodnik po pięciu podejrzanych
Przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją, skurcze mięśni czy wypadanie włosów mają dziesiątki możliwych przyczyn — ale pięć niedoborów mikroskładników odpowiada za zaskakująco dużą część takich objawów w populacji ogólnej. Ten artykuł to praktyczny przewodnik po tym, który niedobór warto podejrzewać przy jakich objawach — nie po to, by samodzielnie diagnozować, ale by wiedzieć, o co konkretnie zapytać lekarza i jakie badanie krwi zlecić w pierwszej kolejności.
MNMichał Nowak14 min
16 września 2026
PoradnikiRwa kulszowa: przyczyny i leczenie oparte na dowodach
Rwa kulszowa — piekący, promieniujący od pleców do stopy ból wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego — to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarza i najczęściej błędnie leczonych dolegliwości bólowych. Przez dekady standardową radą był odpoczynek w łóżku; dziś wiemy, że to podejście nie tylko nie pomaga, ale bywa szkodliwe. Sprawdzamy, co faktycznie pokazują badania o przepuklinie dysku, zespole mięśnia gruszkowatego, lekach przeciwzapalnych i operacji — oraz jakie objawy oznaczają, że rwa kulszowa przestaje być tematem do domowego leczenia, a staje się stanem nagłym.
MNMichał Nowak13 min
13 września 2026
PoradnikiZespół cieśni nadgarstka: przyczyny i leczenie oparte na dowodach
Drętwienie, mrowienie i ból kciuka, palca wskazującego i środkowego, nasilające się w nocy — to klasyczny obraz zespołu cieśni nadgarstka, jednej z najczęstszych neuropatii uciskowych. Sprawdzamy, co faktycznie powoduje ten problem, dlaczego otyłość i niedoczynność tarczycy zwiększają ryzyko silniej, niż mogłoby się wydawać, oraz co pokazało randomizowane badanie porównujące szynowanie nadgarstka z operacją — łącznie z tym, kiedy badanie przewodnictwa nerwowego jest naprawdę potrzebne, a kiedy diagnoza kliniczna wystarcza.
MNMichał Nowak12 min
13 września 2026
PoradnikiZawroty głowy: przyczyny i kiedy się niepokoić
Zawroty głowy to jeden z najbardziej niejednoznacznych objawów w medycynie — u jednej osoby oznaczają łagodne BPPV, które ustąpi po kilku manewrach fizjoterapeutycznych, u innej mogą być pierwszym sygnałem udaru pnia mózgu. Jako kardiolożka patrzę na ten objaw przede wszystkim przez pryzmat układu krążenia — hipotonii ortostatycznej, zaburzeń rytmu serca — ale równie ważne jest wiedzieć, kiedy problem wykracza poza kardiologię i wymaga pilnej konsultacji neurologicznej lub laryngologicznej. Sprawdzamy, co faktycznie odróżnia łagodne przyczyny zawrotów głowy od tych wymagających natychmiastowej oceny w szpitalu.
KLdr Katarzyna Lewandowska13 min
13 września 2026
PoradnikiBezdech senny: objawy, przyczyny i jak wygląda diagnostyka
Głośne chrapanie przerywane ciszą, poranne bóle głowy i senność w ciągu dnia mimo pozornie przespanej nocy — obturacyjny bezdech senny bywa bagatelizowany całymi latami, bo większość jego objawów zauważa partner, nie sam pacjent. Tymczasem nieleczony bezdech to nie tylko gorsza jakość życia, ale i realnie wyższe ryzyko sercowo-naczyniowe, potwierdzone w metaanalizach obejmujących dziesiątki tysięcy osób. Wyjaśniamy, jak rozpoznać objawy, na czym polega badanie snu i jakie są dziś realne opcje leczenia poza samym CPAP.
JWJulia Wiśniewska14 min
13 września 2026
PoradnikiBruksizm: dlaczego zgrzytamy zębami i co realnie na to pomaga
Zaciskanie szczęk w ciągu dnia przy komputerze i zgrzytanie zębami w nocy, o którym dowiadujesz się od partnera lub dentysty — to dwie różne twarze tego samego zjawiska: bruksizmu. Stres i lęk są najlepiej udokumentowanym czynnikiem ryzyka, ale lista jest dłuższa i obejmuje między innymi niektóre leki przeciwdepresyjne, alkohol, kofeinę i współwystępujący bezdech senny. Wyjaśniamy mechanizm, konsekwencje dla zębów i stawu skroniowo-żuchwowego oraz to, co pokazują badania na temat szyn nazębnych i innych metod leczenia.
MWdr Marek Wójcik13 min
13 września 2026
PoradnikiMaca a libido i energia
Maca (Lepidium meyenii) to peruwiański korzeń z rodziny kapustowatych, od wieków spożywany w Andach jako pożywienie, a od dekady sprzedawany na Zachodzie jako naturalny "afrodyzjak" i booster energii. Kilka niewielkich, ale realnie przeprowadzonych badań klinicznych faktycznie pokazuje poprawę popędu płciowego przy suplementacji maca — i to bez zmiany poziomu testosteronu, co jest jednym z ciekawszych i mniej znanych wyników w tej dziedzinie. Znacznie słabiej udokumentowana jest natomiast druga część obietnicy marketingowej — "energia" — gdzie dowody są w praktyce niemal wyłącznie anegdotyczne.
MNMichał Nowak13 min
10 września 2026
PoradnikiRhodiola a zmęczenie i stres
Przewlekłe zmęczenie związane ze stresem i wypalenie zawodowe to jedne z najczęstszych powodów, dla których pacjenci trafiają dziś do gabinetu psychiatrycznego, a różeniec górski (rhodiola) to jeden z niewielu adaptogenów mających za sobą badania zaprojektowane specjalnie pod kątem tego konkretnego problemu — nie ogólnej "odporności na stres", ale mierzalnego zmęczenia psychicznego. Sprawdzamy, co faktycznie pokazują te badania, gdzie kończą się dowody, a zaczyna nadinterpretacja, i dla kogo rhodiola może być realnym elementem wsparcia, a nie zamiennikiem leczenia.
MWdr Marek Wójcik14 min
10 września 2026
PoradnikiBakopa Monnieri a pamięć i koncentracja
Bacopa monnieri to jeden z niewielu nootropików roślinnych, dla których istnieje metaanaliza badań randomizowanych pokazująca konkretny, powtarzalny efekt — ale ten efekt dotyczy węższego zakresu funkcji poznawczych, niż sugeruje popularne hasło "na pamięć i koncentrację". Sprawdzamy, które dokładnie aspekty pamięci poprawia bakopa, dlaczego jej działanie na bieżącą koncentrację jest znacznie słabiej udokumentowane niż na zapamiętywanie długoterminowe, i dlaczego cierpliwość jest tu kluczowa.
JWJulia Wiśniewska13 min
10 września 2026
PoradnikiCytykolina (CDP-cholina) a koncentracja: co faktycznie pokazują badania?
Cytykolina bywa reklamowana jako uniwersalny nootropik na pamięć, nastrój i skupienie naraz. Dowody są jednak nierówne — najsolidniej udokumentowanym efektem nie jest pamięć, lecz węższy, bardziej konkretny obszar: szybkość psychomotoryczna i uwaga. Sprawdzamy, co pokazały badania na zdrowych nastolatkach i dorosłych, ile z tego efektu można przypisać samej cytykolinie, a ile współwystępującej w niektórych badaniach kofeinie, oraz dlaczego warto znać sponsora badania, zanim uzna się wynik za ostateczny.
JWJulia Wiśniewska13 min
10 września 2026
PoradnikiDieta carnivore: fakty i mity — co naprawdę mówią o niej badania?
Dieta carnivore (wyłącznie produkty zwierzęce, zero roślin) to jeden z najbardziej radykalnych trendów dietetycznych ostatnich lat — otoczony zarówno entuzjastycznymi relacjami ze zniknięcia dolegliwości trawiennych, jak i ostrzeżeniami o skrajnym niedoborze błonnika i witamin. Największe dotychczasowe badanie objęło ponad 2000 osób, ale opiera się wyłącznie na samoopisie, bez grupy kontrolnej — co eksperci krytykujący tę pracę uznali za istotne ograniczenie. Sprawdzamy, co faktycznie wiadomo, gdzie kończą się dane, a zaczyna anegdota, i jakie realne ryzyka wiążą się z dietą, w której nie ma miejsca na choćby jedno warzywo.
MNMichał Nowak14 min
10 września 2026
PoradnikiSIBO — przerost bakteryjny jelita cienkiego
SIBO (small intestinal bacterial overgrowth) to stan, w którym bakterie normalnie zasiedlające jelito grube namnażają się nadmiernie w jelicie cienkim, gdzie w prawidłowych warunkach jest ich znacznie mniej. Efekt to wzdęcia, gazy, bóle brzucha i biegunki lub zaparcia, które łatwo pomylić z zespołem jelita drażliwego — i rzeczywiście, badania pokazują, że oba te rozpoznania nakładają się na siebie znacznie częściej, niż mogłoby się wydawać. Problem w tym, że standardowe testy diagnostyczne na SIBO mają istotne ograniczenia, a samo pojęcie bywa dziś używane szerzej, niż pozwalają na to dowody.
MNMichał Nowak13 min
10 września 2026
PoradnikiZespół jelita przesiąkliwego — czy to realna diagnoza?
"Leaky gut" (zespół jelita przesiąkliwego) to jedno z tych pojęć, które istnieją jednocześnie w dwóch bardzo różnych światach. W literaturze naukowej zwiększona przepuszczalność jelitowa to realne, mierzalne zjawisko fizjologiczne, badane od dekad i powiązane z kilkoma konkretnymi chorobami. W popularnym internecie "leaky gut syndrome" to często samodzielna, wszechogarniająca diagnoza, stawiana bez badań i "leczona" drogimi suplementami. Sprawdzamy, gdzie kończy się jedno, a zaczyna drugie.
AKdr Anna Kowalczyk13 min
10 września 2026
PoradnikiHelicobacter pylori: objawy, diagnostyka i leczenie zakażenia
Helicobacter pylori to bakteria zasiedlająca żołądek u niemal połowy populacji świata, w większości przypadków bezobjawowo. Problem w tym, że u części zakażonych osób prowadzi do przewlekłego zapalenia błony śluzowej, choroby wrzodowej, a w rzadkich przypadkach raka żołądka — a rosnąca oporność na antybiotyki sprawia, że standardowe leczenie coraz częściej zawodzi. Sprawdzamy, jak rozpoznać zakażenie, kiedy leczenie faktycznie zmniejsza ryzyko raka żołądka, a kiedy "na wszelki wypadek" antybiotykoterapia mija się z celem.
MNMichał Nowak14 min
10 września 2026
PoradnikiMikroplastik w organizmie: czy powinniśmy się obawiać?
W ciągu ostatnich pięciu lat naukowcy znaleźli mikroplastik we krwi, łożysku, płucach, a nawet w mózgu. Nagłówki brzmią alarmująco, ale dystans między "wykryto cząstki plastiku w tkance" a "plastik nam szkodzi" jest ogromny i rzadko bywa jasno wyjaśniony. Sprawdzamy, co faktycznie wiadomo: gdzie mikroplastik został znaleziony, jakie są realne, zweryfikowane źródła ekspozycji, co pokazało jedno duże badanie łączące go z ryzykiem sercowo-naczyniowym, i dlaczego większość tej nauki wciąż jest na etapie hipotezy, a nie dowiedzionej przyczyny.
AKdr Anna Kowalczyk14 min
10 września 2026
PoradnikiTerapia hiperbaryczna — co to i czy działa?
Komora hiperbaryczna kojarzy się dziś z dwoma zupełnie różnymi światami: szpitalnym oddziałem leczącym zatrucia tlenkiem węgla i trudno gojące się rany, oraz prywatnymi klinikami odnowy biologicznej, gdzie zdrowi ludzie płacą za sesje mające rzekomo cofać starzenie i poprawiać funkcje poznawcze. To nie przypadek, że te dwa obrazy tak bardzo się od siebie różnią — bo różni się też jakość dowodów, które za nimi stoją. Sprawdzamy, gdzie kończy się dobrze udokumentowana medycyna, a zaczyna wstępna, obiecująca, ale wciąż spekulatywna nauka.
AKdr Anna Kowalczyk14 min
10 września 2026
PoradnikiSauna na podczerwień a tradycyjna: czy rzeczywiście się różnią?
Sauna na podczerwień (infrared) jest sprzedawana jako łagodniejsza, wygodniejsza alternatywa dla tradycyjnej sauny fińskiej — działająca w niższej temperaturze, ale rzekomo dająca podobne korzyści. To częściowo prawda, ale historia jest bardziej złożona: obie formy grzeją ciało zupełnie innym mechanizmem fizycznym, mają zupełnie inną głębię i jakość bazy dowodowej, a jedna z nielicznych dziedzin, w których sauna na podczerwień ma naprawdę mocne, randomizowane dane, dotyczy wąskiej grupy pacjentów kardiologicznych w Japonii, nie ogólnej populacji szukającej biohackingu.
KLdr Katarzyna Lewandowska13 min
10 września 2026
PoradnikiPływanie jako trening: jakie są realne korzyści zdrowotne?
Pływanie bywa nazywane najbardziej kompletną formą aktywności fizycznej — angażuje niemal wszystkie grupy mięśniowe, jest łagodne dla stawów i nie wymaga wysokiej sprawności, by zacząć. Jedno z największych badań kohortowych w tej dziedzinie sugeruje nawet, że pływacy mają istotnie niższą śmiertelność ogólną niż biegacze, osoby spacerujące czy siedzący tryb życia. Sprawdzamy, co faktycznie potwierdzają badania o pływaniu — sercowo-naczyniowo, stawowo, psychicznie — a gdzie entuzjazm środowiska pływackiego wyprzedza dostępne dowody, zwłaszcza w kwestii gęstości kości.
MNMichał Nowak13 min
10 września 2026
PoradnikiTrening mobilności i elastyczności — dlaczego warto go włączyć do planu treningowego?
Mobilność bywa traktowana jako dodatek do „prawdziwego” treningu — coś, co robi się w ostatnich pięciu minutach sesji, jeśli w ogóle starczy na to czasu. Tymczasem zakres ruchu w stawach jest jednym z tych parametrów sprawności, które najszybciej pogarszają się bez celowej pracy nad nimi, a jego utrata ma realne konsekwencje: od gorszej techniki ćwiczeń siłowych, przez większe ryzyko przeciążeń, po — u osób starszych — udokumentowany związek z upadkami. Sprawdzamy, co dokładnie mówią badania o treningu mobilności, czym różni się on od zwykłego rozciągania i kiedy rozciąganie może wręcz zaszkodzić.
MNMichał Nowak13 min
10 września 2026