Jaki kolagen wybrać? Typ I, II i III — co naprawdę mówią badania

W organizmie człowieka zidentyfikowano kilkanaście typów kolagenu, ale w kontekście suplementacji liczą się głównie trzy: typ I (skóra, kości, ścięgna), typ II (chrząstka stawowa) i typ III (skóra, naczynia krwionośne, często współwystępujący z typem I). To, jaki typ (lub mieszankę typów) zawiera dany suplement, ma bezpośrednie znaczenie dla tego, czego realnie można się po nim spodziewać — a etykiety wielu popularnych preparatów tej informacji celowo nie ułatwiają, poprzestając na ogólnym słowie 'kolagen'.

Poniżej omawiamy osobno każdy z trzech typów — bo choć wszystkie trzy są kolagenem w sensie chemicznym, to pod względem praktycznego zastosowania są od siebie równie różne, jak trzy różne suplementy o zupełnie innym przeznaczeniu.

Najlepiej udokumentowanym efektem doustnej suplementacji kolagenem (głównie typu I i III, zwykle łączonych w jednym preparacie) jest poprawa nawilżenia i elastyczności skóry przy regularnym stosowaniu przez kilka miesięcy — efekt skromny, ale powtarzalny w kilku niezależnych badaniach kontrolowanych placebo. Typ I jest jednocześnie najliczniej występującym kolagenem w organizmie człowieka (nawet 90% całkowitego kolagenu), obecnym nie tylko w skórze, ale i w kościach oraz ścięgnach, co tłumaczy, dlaczego preparaty 'na skórę, włosy i paznokcie' niemal zawsze bazują właśnie na nim.

Kolagen typu II różni się od typu I i III nie tylko źródłem (najczęściej chrząstka kurza, a nie skóra ryb czy bydła), ale i mechanizmem badanego działania — zamiast wpływać na nawilżenie skóry, ma dostarczać budulca dla chrząstki stawowej oraz, w formie niezdenaturowanej, może modulować odpowiedź immunologiczną układu na własną tkankę chrzęstną. To sprawia, że preparat z typem I/III kupiony 'na stawy' może być zwyczajnie niedopasowany do celu, niezależnie od tego, jak dobrze działałby na skórę.

Jeśli celem jest skóra — szukaj kolagenu typu I lub mieszanki I/III, hydrolizowanego, stosowanego regularnie minimum 8–12 tygodni. Jeśli celem są stawy — kolagen typu II, w innej, zwykle niższej dawce niż przy suplementach na skórę. Mieszanie oczekiwań (kolagen 'na wszystko') to najczęstszy błąd przy wyborze.