#skora

Kolagen

Peptydy kolagenowe bywają stosowane wspomagająco w kontekście elastyczności skóry i komfortu stawów — dowody są obiecujące, lecz wciąż ograniczone.

GHK-Cu (peptyd miedziowy)

GHK-Cu to naturalnie występujący w organizmie tripeptyd miedziowy z jednym z najdłużej i najlepiej udokumentowanych w tej kategorii profili działania na skórę w formie miejscowej — ale ta sama solidna reputacja kosmetyczna bywa bezpodstawnie przenoszona na iniekcyjne, systemowe stosowanie, dla którego dowodów u ludzi praktycznie nie ma.

Dermaroller i microneedling w domu

Mikronakłuwanie skóry wałeczkiem pokrytym setkami mikroigieł — kontrolowane, drobne urazy wywołujące odpowiedź gojenia i produkcję kolagenu. Procedura ma solidne wsparcie w literaturze dermatologicznej, przede wszystkim w leczeniu blizn potrądzikowych, ale wykonywana samodzielnie, w domu, niesie realne, specyficzne dla tego kontekstu ryzyko, którego nie ma w gabinecie dermatologicznym.

Jaki kolagen wybrać? Typ I, II i III — co naprawdę mówią badania

Kolagen to jeden z najczęściej kupowanych suplementów w Polsce, a mimo to niewielu wie, że 'kolagen' to nie jedna substancja — to rodzina białek o różnym zastosowaniu. Wyjaśniamy różnicę i pomagamy dobrać właściwy typ.

18 sierpnia 2026

TRT a trądzik – czy to na zawsze? Mechanizm i skuteczne leczenie

Trądzik po TRT ma szczyt w pierwszych 2–3 miesiącach i u większości mężczyzn łagodnieje w ciągu 6–12 miesięcy — ale nie trzeba na to czekać bezczynnie. Wyjaśniamy mechanizm gruczołów łojowych, dlaczego zastrzyki szkodzą skórze bardziej niż żel, i pokazujemy konkretną drabinę leczenia, od pielęgnacji po receptę dermatologiczną.

15 sierpnia 2026

Kolagen a zdrowie skóry: co pokazują dwie duże metaanalizy?

Kolagen w proszku czy kapsułkach to jeden z najszybciej rosnących segmentów rynku suplementów urodowych — a jednocześnie jeden z niewielu, gdzie popularna obietnica ("jędrniejsza, lepiej nawilżona skóra") doczekała się solidnego potwierdzenia w dwóch niezależnych, dobrze zaprojektowanych metaanalizach. To rzadka sytuacja w suplementologii, warta bliższego przyjrzenia się właśnie dlatego, że dowody są tu wyjątkowo spójne.

25 sierpnia 2026

Nadtlenek benzoilu z klindamycyną a kwas azelainowy — co pokazuje badanie porównawcze w trądziku pospolitym?

Trądzik pospolity to jedno z najczęstszych schorzeń skóry, a na aptecznej półce konkuruje ze sobą kilka sprawdzonych terapii miejscowych. Kwas azelainowy bywa reklamowany jako łagodniejsza, „naturalna” alternatywa, a nadtlenek benzoilu w połączeniu z klindamycyną — jako sprawdzony, mocniejszy klasyk. Jedno z niewielu bezpośrednich badań porównawczych, opublikowane w Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, zestawiło oba te schematy głowa w głowę u ponad 200 pacjentów z trądzikiem łagodnym do umiarkowanego — i wynik nie jest tak jednoznaczny, jak sugerowałaby marketingowa narracja o „łagodniejszej” opcji.

27 sierpnia 2026

Iwermektyna a trądzik różowaty — jak wypada w porównaniu z kwasem azelainowym?

Trądzik różowaty to zupełnie inna choroba niż trądzik pospolity, mimo mylącej nazwy — i wymaga innego leczenia. Krem z iwermektyną 1% to jedna z nowszych opcji terapeutycznych, testowana w dwóch 40-tygodniowych badaniach rozszerzonych na tle kwasu azelainowego 15%. Wyjaśniamy, co dokładnie pokazały te badania, czego nie pokazały, i dlaczego to przede wszystkim dane o bezpieczeństwie długoterminowym, a nie klasyczny pojedynek skuteczności dwóch terapii.

27 sierpnia 2026

Probiotyki a trądzik pospolity: co pokazało randomizowane badanie kliniczne

Związek między jelitami a skórą przestał być wyłącznie hasłem z artykułów lifestyle'owych — randomizowane badanie kliniczne z 2024 roku sprawdziło konkretny, dobrze opisany probiotyk u pacjentów z trądzikiem pospolitym i uzyskało statystycznie istotną poprawę. To wciąż jedno badanie, ale warte szczegółowego omówienia, zamiast wrzucania do jednego worka z ogólnymi hasłami o "zdrowiu jelit".

2 września 2026

Omega-3 a atopowe zapalenie skóry: czy suplementacja naprawdę pomaga?

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła choroba zapalna, w której leczeniu rodzice i pacjenci chętnie sięgają po suplementy, licząc na złagodzenie świądu i zmian skórnych bez dodatkowych leków. Randomizowane badanie z 2024 roku pokazało istotną poprawę nasilenia AZS u dzieci przyjmujących określony preparat — ale to preparat łączący omega-3, kwas gamma-linolenowy i witaminę D, a nie sam olej rybi w izolacji, co jest kluczowe dla właściwej interpretacji wyniku.

2 września 2026

Cynk a przewlekła pokrzywka — co naprawdę wiadomo o tym związku

Przewlekła pokrzywka — uporczywe bąble i świąd utrzymujące się tygodniami lub miesiącami — bywa w internecie łączona z niedoborem cynku i "naturalnym" leczeniem suplementacją. Uczciwe spojrzenie na dostępną literaturę naukową pokazuje jednak coś innego: mimo mechanistycznie sensownej hipotezy, dedykowane badania kliniczne oceniające cynk konkretnie w przewlekłej pokrzywce są w praktyce nieobecne, a jedyne bezpośrednio powiązane badanie nie wykazało żadnej nieprawidłowości.

2 września 2026

Kolagen — hydrolizat czy peptydy, co wybrać? Przewodnik po formach

Półki z suplementami kolagenowymi obiecują „hydrolizat”, „peptydy”, „niską wagę cząsteczkową” i dziesiątki opatentowanych nazw handlowych — a większość kupujących nie wie, że w praktyce mówi się tu w dużej mierze o tym samym procesie. Oto przewodnik, jak realnie odróżnić te terminy i na co zwracać uwagę przy wyborze.

3 września 2026

Astaksantyna a zdrowie skóry i oczu: co pokazują badania kliniczne?

Astaksantyna, czerwony karotenoid z alg Haematococcus pluvialis, bywa reklamowana jako uniwersalny "superantyoksydant" na skórę, oczy i zmęczenie. Kilka niewielkich, ale realnych badań klinicznych rzeczywiście pokazuje konkretne, mierzalne efekty — poprawę nawilżenia skóry po ekspozycji na UV oraz ochronę ostrości wzroku po pracy przy ekranie, ale wyłącznie w określonej grupie wiekowej. Sprawdzamy, co dokładnie wykazały te badania, a czego jeszcze nie wiemy.

4 września 2026

Bielactwo (witiligo): przyczyny i leczenie — co naprawdę działa?

Bielactwo nabyte (witiligo) dotyka około 1% populacji na świecie i przez dekady uchodziło za problem głównie kosmetyczny, trudny do skutecznego leczenia. To się zmienia: rozumiemy dziś znacznie lepiej autoimmunologiczny mechanizm niszczenia melanocytów, a w 2022 roku pierwszy w historii lek — krem z ruksolitynibem — uzyskał w dużych badaniach III fazy udokumentowaną skuteczność w repigmentacji skóry. Wyjaśniamy, co faktycznie wywołuje bielactwo, które metody leczenia mają potwierdzenie w badaniach klinicznych i czego realnie można się spodziewać po terapii.

16 września 2026

Kolagen a elastyna skóry: czy suplementacja naprawdę odbudowuje elastyczność?

Reklamy suplementów kolagenowych obiecują „jędrniejszą, bardziej elastyczną skórę”, a słowo „elastyczność” mimowolnie przywołuje elastynę — białko odpowiedzialne za to, że skóra wraca do pierwotnego kształtu po rozciągnięciu. Problem w tym, że suplementy dostarczają kolagenu, nie elastyny, a elastyna, w przeciwieństwie do kolagenu, praktycznie nie podlega odnowie w organizmie dorosłego człowieka. Wyjaśniamy, co faktycznie mierzą badania kliniczne, gdy piszą o „poprawie elastyczności skóry”.

5 października 2026

Nadmierne pocenie się (nadpotliwość): przyczyny i leczenie

Nadmierne pocenie się dotyczy według przeglądów od 2 do 5% populacji i w większości przypadków nie jest objawem żadnej choroby — to pierwotna nadpotliwość ogniskowa, dotycząca pach, dłoni, stóp lub twarzy. Zdarza się jednak, że za potami stoi nadczynność tarczycy, cukrzyca, lek albo choroba zakaźna, dlatego pierwszym krokiem jest odróżnienie postaci pierwotnej od wtórnej. W artykule opisujemy, jak to zrobić, a potem przechodzimy przez drabinę leczenia: antyperspiranty z chlorkiem glinu, jonoforezę, miejscowe leki przeciwcholinergiczne, toksynę botulinową, leki doustne i zabiegi — z uczciwą oceną siły dowodów dla każdego z tych kroków.

22 października 2026

Łojotokowe zapalenie skóry i łupież: przyczyny i leczenie

Łupież i łojotokowe zapalenie skóry to dwa końce tego samego spektrum: od łuszczenia się skóry głowy bez widocznego stanu zapalnego po zaczerwienione, łuszczące się zmiany na twarzy, brwiach i klatce piersiowej. Metaanaliza z 2024 roku podaje globalną częstość łojotokowego zapalenia skóry na około 4,4%, a głównym winowajcą jest nie brak higieny, lecz reakcja skóry na drożdżaki Malassezia. Przegląd Cochrane obejmujący 51 badań i ponad 9 tysięcy osób potwierdza, że ketokonazol i cyklopiroks są skuteczniejsze od placebo, a krótkie kuracje sterydami działają porównywalnie z lekami przeciwgrzybiczymi. Wyjaśniamy, jak odróżnić łupież od innych chorób, co działa i jak utrzymać remisję.

22 października 2026

Rogowacenie okołomieszkowe (gęsia skórka na ramionach): przyczyny i co pomaga

Szorstkie grudki na zewnętrznej stronie ramion i ud, przypominające gęsią skórkę, to najczęściej rogowacenie okołomieszkowe: łagodne, bardzo częste zaburzenie rogowacenia ujść mieszków włosowych, w którym czopy keratynowe zatykają mieszki. Przeglądy systematyczne wskazują, że najlepiej udokumentowane są keratolityki (kwas mlekowy, glikolowy, salicylowy, mocznik) oraz lasery, ale jakość badań jest niska, próby małe i krótkie, a stan skóry zwykle wraca po zakończeniu leczenia. W artykule wyjaśniamy, skąd się to bierze, co potwierdzono w badaniach, czego nie warto oczekiwać i kiedy zmiany wymagają oceny dermatologa.

22 października 2026

Sucha skóra: przyczyny i czy ceramidy naprawdę pomagają

Sucha skóra (xerosis) to w większości przypadków problem bariery naskórkowej: za mało wody i lipidów w warstwie rogowej, wzmacniany przez suche powietrze, gorącą wodę i detergenty. Cochrane obejmujący 77 badań i 6603 osoby pokazuje, że emolienty zmniejszają nasilenie choroby i liczbę zaostrzeń, ale nie ma wiarygodnych dowodów, że jeden preparat jest lepszy od innych, a badania porównujące kremy z ceramidami z prostymi emolientami nie wykazały wyraźnej przewagi. Wyjaśniamy, skąd bierze się sucha skóra, kiedy ceramidy mają sens, jak działają mocznik i gliceryna oraz jak zbudować skuteczną i tanią pielęgnację.

22 października 2026

Grzybica stóp: leczenie i jak zapobiegać nawrotom

Grzybica stóp (tinea pedis) to jedna z najczęstszych grzybic skóry, wywoływana przez dermatofity, głównie Trichophyton rubrum i T. interdigitale. W postaci powierzchownej zwykle wystarcza miejscowy lek przeciwgrzybiczy stosowany od 1 do 6 tygodni, a przegląd Cochrane obejmujący 67 badań pokazuje, że allyloaminy (terbinafina) leczą nieco skuteczniej niż azole. Problemem są nawroty: wracają, bo źródłem ponownego zakażenia są paznokcie, buty i otoczenie, a leczenie bywa przerywane zbyt wcześnie. Wyjaśniamy, jak rozpoznać grzybicę, jak działają leki, kiedy potrzebne są tabletki i jak zmniejszyć ryzyko nawrotu, w tym u osób z cukrzycą.

22 października 2026