Dieta carnivore: fakty i mity — co naprawdę mówią o niej badania?

Badanie Lennerz i wsp. wywołało formalną wymianę zdań w tym samym czasopiśmie. Grupa badaczy pod kierunkiem Richarda Kirwana opublikowała list krytyczny, wskazując właśnie na błąd doboru próby, błąd przypominania (recall bias) oraz brak możliwości uogólnienia wyników na populację ogólną.

W odpowiedzi autorzy oryginalnego badania (Ludwig, Lennerz i Mey, 2022) przyznali, że ograniczenia związane z samoopisem i doborem próby są realne, ale argumentowali, że dane wstępne, opisowe, mają wartość jako punkt wyjścia do dalszych, bardziej rygorystycznych badań — nie jako ostateczny dowód bezpieczeństwa czy skuteczności diety.

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych tematów wokół diet niskowęglowodanowych, w tym carnivore, jest zjawisko określane jako "lean mass hyper-responder" (LMHR) — u części szczupłych osób na diecie bardzo niskowęglowodanowej poziom LDL gwałtownie rośnie, czasem kilkukrotnie, przy jednoczesnym niskim poziomie trójglicerydów i wysokim HDL. Zwolennicy tego fenotypu argumentują, że w tym konkretnym kontekście metabolicznym wysoki LDL może nie nieść takiego samego ryzyka sercowo-naczyniowego, jak w typowej populacji — teoria wciąż aktywnie dyskutowana w środowisku naukowym, bez konsensusu.

Warto odróżnić dietę carnivore od diety ketogenicznej czy diety paleo, opisanych osobno w naszej bazie wiedzy — obie, w przeciwieństwie do carnivore, dopuszczają warzywa i tym samym pewną podaż błonnika, witaminy C i związków roślinnych. Dieta carnivore jest znacznie bardziej restrykcyjna niż jakakolwiek z nich, co oznacza, że ryzyka niedoborowe opisane w tym artykule dotyczą jej w stopniu większym niż mniej restrykcyjnych wariantów niskowęglowodanowych, nawet jeśli bywają one wrzucane do jednej, uproszczonej kategorii "diety mięsnej".

Dieta carnivore znajduje się obecnie w sytuacji, w której entuzjastyczne relacje osobiste wyprzedzają o lata solidne dane naukowe. Największe dostępne badanie jest ankietą bez grupy kontrolnej, obarczoną błędem doboru próby i formalnie skrytykowaną przez innych badaczy — nie jest to fundament, na którym można budować pewne rekomendacje zdrowotne w żadną stronę, ani entuzjastyczną, ani odrzucającą.

To, co wiadomo z większą pewnością, to realne ryzyko niedoborów konkretnych mikroskładników (błonnik, witamina C, tiamina, magnez) przy tej skrajnie restrykcyjnej diecie oraz otwarty, nierozstrzygnięty spór o znaczenie podwyższonego LDL w tym kontekście metabolicznym. Osoby decydujące się na eksperyment z tą dietą powinny robić to świadomie, pod kontrolą lekarską i z regularnym monitorowaniem parametrów krwi — traktując ją jako eksperyment na sobie, a nie sprawdzoną, ugruntowaną strategię żywieniową.