#nerki

Kreatynina i eGFR (wskaźnik filtracji kłębuszkowej)

Kreatynina sama w sobie mówi zaskakująco mało o funkcji nerek — dopiero przeliczenie jej na eGFR za pomocą wzoru CKD-EPI pozwala ocenić, jaki odsetek nerkowej filtracji faktycznie pozostał.

Kwas moczowy (badanie krwi)

Kwas moczowy to końcowy produkt przemiany puryn — jego badanie krwi pomaga ocenić ryzyko dny moczanowej i kamicy nerkowej, ale pojedynczy wynik, sam w sobie, ani nie potwierdza, ani nie wyklucza choroby.

Białko całkowite i albumina — badanie krwi

Białko całkowite i albumina to jeden z najstarszych, a zarazem najbardziej wieloznacznych paneli laboratoryjnych — ten sam niski wynik może oznaczać niedożywienie, chorobę nerek, przewlekły stan zapalny albo po prostu rozcieńczenie krwi przetoczonymi płynami, a rozróżnienie tych scenariuszy wymaga czegoś więcej niż jednej liczby na wydruku.

Kamica nerkowa

Złogi mineralne powstające w drogach moczowych, gdy stężenie substancji litogennych w moczu przekracza próg rozpuszczalności — klasyczne badanie RCT Borghiego pokazało, że samo zwiększenie spożycia płynów prawie o połowę redukuje ryzyko nawrotu.

Przewlekła choroba nerek (PChN)

Postępująca, najczęściej bezobjawowa utrata funkcji nerek, dotykająca nawet co dziewiątego dorosłego na świecie — i choroba, w której nawet niewielki spadek filtracji kłębuszkowej wiąże się w dużych badaniach kohortowych z istotnie podwyższonym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego.

Wysokobiałkowa dieta a nerki: czy zdrowym osobom to szkodzi?

"Za dużo białka niszczy nerki" to ostrzeżenie, które słyszy niemal każdy, kto zaczyna jeść więcej mięsa czy odżywek białkowych. Przegląd systematyczny pokazuje, że wyższe spożycie białka podnosi filtrację kłębuszkową (GFR) — ale to oznacza, że nerka pracuje intensywniej w granicach normy, nie że dochodzi do uszkodzenia. Jest jednak uczciwy haczyk: prawie żadne badanie nie trwało dłużej niż pół roku, więc pytanie o naprawdę długi termin pozostaje otwarte.

23 sierpnia 2026

Nawodnienie a kamica nerkowa — o ile realnie zmniejsza ryzyko nawrotu?

Kamica nerkowa należy do schorzeń o wyjątkowo wysokim ryzyku nawrotu — u osoby, która przeszła już jeden epizod, kolejny kamień to raczej kwestia czasu niż przypadku. Klasyczne, 5-letnie badanie randomizowane z Parmy pokazało jednak, że jedna prosta, tania i praktycznie bezpieczna interwencja — po prostu więcej pić — realnie i wymiernie zmniejsza to ryzyko. To rzadki przypadek w medycynie, gdzie tak silny dowód stoi za tak prostą radą.

26 sierpnia 2026

Przewlekła choroba nerek: objawy i etapy — co oznacza wynik eGFR?

Przewlekła choroba nerek rozwija się po cichu — przez lata, czasem dekady, nie dając żadnych objawów, mimo że nerki stopniowo tracą zdolność filtrowania krwi. Gdy pojawia się zmęczenie, obrzęki czy zmiany w oddawaniu moczu, choroba jest już często w zaawansowanym stadium. Wyjaśniamy, jak interpretować wynik eGFR, czym różnią się poszczególne etapy choroby, dlaczego cukrzyca i nadciśnienie odpowiadają za większość przypadków oraz kiedy naprawdę mówimy o konieczności dializ.

21 września 2026

Kamica nerkowa: objawy i leczenie — od kolki nerkowej po zabieg

Kamica nerkowa dotyka niemal 1 na 11 osób w ciągu życia, a u tych, którzy przeszli już jeden epizod, ryzyko kolejnego jest wyjątkowo wysokie. Wyjaśniamy, jak rozpoznać kolkę nerkową, czym różnią się poszczególne rodzaje kamieni, kiedy wystarczy poczekać, aż kamień sam odejdzie, a kiedy konieczna jest litotrypsja lub zabieg endoskopowy.

21 września 2026

Czy kreatyna może podwyższyć kreatyninę mimo zdrowych nerek?

Suplementacja kreatyną niemal zawsze podnosi wynik kreatyniny we krwi — to fakt potwierdzony w dziesiątkach badań. Pytanie brzmi, czy to oznacza problem z nerkami, czy tylko artefakt liczenia eGFR. Odpowiadamy wprost i pokazujemy, ile realnie rośnie wynik.

27 września 2026

Czy odwodnienie może podwyższyć kreatyninę przy zdrowych nerkach?

Odwodnienie potrafi przejściowo podnieść wynik kreatyniny nawet u osoby ze zdrowymi nerkami — przez dwa nakładające się mechanizmy: zagęszczenie krwi i zmniejszony przepływ nerkowy. Wyjaśniamy, kiedy to realnie ma znaczenie, a kiedy nie.

27 września 2026

Czy dieta wysokobiałkowa może podwyższyć mocznik przy zdrowych nerkach?

Wysoki mocznik w wyniku badania krwi u osoby na diecie bogatej w białko potrafi wywołać niepokój. W zdecydowanej większości przypadków to jednak oczekiwana, fizjologiczna reakcja zdrowych nerek na większy ładunek azotu, a nie sygnał ich uszkodzenia. Wyjaśniamy mechanizm, kto powinien zachować większą czujność i jak odróżnić dietę od realnego problemu z nerkami.

27 września 2026