Dieta ketogeniczna

Zrozum

Opis

Dieta ketogeniczna polega na drastycznym ograniczeniu węglowodanów (zwykle poniżej 20–50 g dziennie) przy jednoczesnym wysokim spożyciu tłuszczu (około 70–75% energii) i umiarkowanym białku. Tak skomponowany jadłospis zmusza organizm do przestawienia głównego źródła energii z glukozy na ciała ketonowe produkowane przez wątrobę z kwasów tłuszczowych — stan ten nazywa się ketozą odżywczą.

Najsilniejsze dowody naukowe dotyczą zastosowania klinicznego, nie odchudzania: dieta ketogeniczna jest uznaną, skuteczną terapią wspomagającą u dzieci z padaczką lekooporną, stosowaną pod nadzorem neurologa od niemal stu lat. W kontekście redukcji masy ciała dowody są solidne, ale krótkoterminowe — badania rzadko przekraczają 12 miesięcy, a przewaga nad innymi dietami o podobnym deficycie kalorycznym w dłuższej perspektywie się zaciera.

Komu może się to realnie przydać, a komu raczej nie? Osoby zdolne utrzymać rygorystyczne ograniczenie węglowodanów i lubiące tłuszczowe, sycące posiłki często odnotowują szybką, choć częściowo pozorną (wodną) utratę masy ciała w pierwszych tygodniach. Dieta słabo sprawdza się u osób aktywnych fizycznie na wysokiej intensywności bez okresu adaptacji, u osób z historią zaburzeń odżywiania (rygorystyczne restrykcje bywają wyzwalaczem) oraz u każdego, kto oczekuje wygodnej, elastycznej diety na lata — utrzymanie ścisłego reżimu makroskładników w typowej polskiej kuchni i przy życiu towarzyskim jest trudne.

Historia stosowania

Dieta ketogeniczna została opracowana w latach 20. XX wieku przez lekarzy z Mayo Clinic, jako terapia naśladująca metaboliczne efekty głodówki — od starożytności obserwacyjnie łagodzącej napady padaczkowe. Po wprowadzeniu leków przeciwpadaczkowych w latach 40. jej popularność kliniczna spadła, by odrodzić się w latach 90. jako uznana terapia trzeciego rzutu w padaczce lekoopornej u dzieci, a od lat 2000. również jako popularny protokół odchudzający.