#ginekologia
9 wyników
Baza wiedzy
Blog
Mięśniaki macicy: objawy i leczenie — od obserwacji po zabieg
Mięśniaki macicy to najczęstsze łagodne guzy narządu rodnego u kobiet — szacunki wahają się od kilkunastu do nawet ponad 70% w zależności od metody diagnostycznej i wieku, a u części kobiet pozostają przez całe życie bezobjawowe. U innych powodują obfite, wielodniowe krwawienia, ból i ucisk w miednicy, które realnie obniżają jakość życia. Wyjaśniamy, czym różnią się poszczególne typy mięśniaków, kiedy wystarczy obserwacja, a kiedy warto rozważyć leczenie farmakologiczne, miomektomię, histerektomię lub embolizację tętnic macicznych (UFE).
16 września 2026
Torbiele jajników: kiedy się niepokoić, a kiedy tylko obserwować?
Torbiel na jajniku w wyniku USG budzi niepokój niemal odruchowo, choć zdecydowana większość takich zmian to niegroźne, czynnościowe torbiele, które znikają same w ciągu kilku cykli. Problem w tym, że pod tym samym słowem kryją się też rzadsze zmiany patologiczne wymagające obserwacji lub leczenia oraz — bardzo rzadko — sytuacje ostre, jak skręt jajnika, wymagające natychmiastowej pomocy. Wyjaśniamy, czym różnią się poszczególne typy torbieli, jakie objawy są normalne, a jakie powinny skłonić do pilnej wizyty.
16 września 2026
Mastopatia włóknisto-torbielowata piersi: przyczyny i postępowanie
Bolesność, guzkowatość i uczucie ,,ropowatej” struktury piersi tuż przed miesiączką dotyka w ciągu życia nawet do 90% kobiet — to na tyle powszechne zjawisko, że medycyna dawno przestała nazywać je chorobą. Mastopatia włóknisto-torbielowata (dziś częściej określana po prostu jako zmiany włóknisto-torbielowate piersi) nie zwiększa sama w sobie ryzyka raka piersi, ale bywa źródłem realnego dyskomfortu i niepokoju, zwłaszcza gdy pojawia się nowy, wyczuwalny guzek. Wyjaśniamy mechanizm hormonalny stojący za tymi zmianami, co faktycznie pomaga łagodzić objawy, a co jest mitem, oraz kiedy guzek w piersi wymaga pilnej diagnostyki.
16 września 2026
Plamienia między miesiączkami: przyczyny i kiedy robić badania
Plamienie między miesiączkami jest zaskakująco częste: w brytyjskim badaniu kohortowym blisko co czwarta kobieta w wieku 40–54 lat zgłosiła je w ciągu dwóch lat, a u większości przypadków nie wykryto nic groźnego. Najczęściej stoi za nim spadek estradiolu w okolicy owulacji, antykoncepcja hormonalna lub wkładka, polip lub zmiana na szyjce macicy, infekcja albo wahania hormonalne w perimenopauzie. Są jednak sytuacje, w których plamienie wymaga szybkiego sprawdzenia: ciąża, krwawienie po menopauzie, plamienie powtarzalne lub po stosunku, ból i objawy ogólne. Wyjaśniamy, jak odróżnić plamienie od krwawienia, co mówią dane o ryzyku nowotworu i jakie badania wykonuje się w kolejności.
29 października 2026
Obfite miesiączki: przyczyny, niedokrwistość i leczenie
Obfite miesiączki dotyczą według przeglądu Cochrane od 2 do 5 na 10 kobiet w wieku rozrodczym, a mimo to wiele z nich nigdy nie ma sprawdzonej ferrytyny. W dużej serii kobiet skierowanych do wyspecjalizowanej poradni z powodu obfitych miesiączek niedokrwistość miało około 35%, a ferrytynę poniżej 15 µg/l około 43%, zaś u niemal 10% stwierdzono niedobór czynnika von Willebranda. Wyjaśniamy, kiedy miesiączka jest uznawana za obfitą, jakie przyczyny wymienia klasyfikacja PALM-COEIN, kiedy szukać skazy krwotocznej, jak rozpoznać niedobór żelaza oraz co mówi przegląd Cochrane o skuteczności wkładki z lewonorgestrelem, kwasu traneksamowego, progestagenów, leków przeciwzapalnych i zabiegów.
29 października 2026
Ból owulacyjny (mittelschmerz): przyczyny, czas trwania i kiedy to coś innego
Ból owulacyjny, czyli mittelschmerz, to jednostronny ból dolnej części brzucha w połowie cyklu, który według przeglądu może dotyczyć ponad 40% kobiet w wieku rozrodczym i zwykle ustępuje w ciągu kilku godzin do dwóch dni. Jest łagodny, ale to rozpoznanie przez wykluczenie: w środku cyklu bolą także endometrioza, torbiel krwotoczna, ciąża pozamaciczna, zapalenie wyrostka i skręt przydatków. Wyjaśniamy, co wiadomo o mechanizmie (szczyt LH, skurcz mięśniówki wokół pęcherzyka), jak ból owulacyjny odróżnić od innych przyczyn, kiedy nie wystarczy domowe leczenie i dlaczego dowody na skuteczność jakiegokolwiek leczenia są niewielkie.
29 października 2026
Brak miesiączki (amenorrhea wtórna): przyczyny i diagnostyka krok po kroku
Wtórny brak miesiączki oznacza zanik wcześniej regularnych miesiączek na co najmniej trzy miesiące (lub sześć miesięcy, jeśli cykle były nieregularne). Pierwszym krokiem jest zawsze test ciążowy, a następnie podstawowy zestaw: TSH, prolaktyna, FSH i LH. Najczęstsze przyczyny to zespół policystycznych jajników, czynnościowa hipotalamiczna utrata miesiączki (stres, niedobór energii, nadmierny wysiłek), hiperprolaktynemia, choroby tarczycy i przedwczesne wygasanie czynności jajników, które według wytycznych z 2024 roku dotyczy około 3,5% kobiet. Wyjaśniamy kolejność badań, kiedy trzeba myśleć o kościach i płodności oraz kiedy zgłosić się do ginekologa lub endokrynologa.
29 października 2026
Skąpe miesiączki (hypomenorrhea): przyczyny i czy trzeba się martwić
Skąpa miesiączka (hypomenorrhea) to krwawienie wyraźnie słabsze lub krótsze niż dotychczas, ale nie ma jednej, ogólnie przyjętej definicji liczbowej, a nawet metody pomiaru utraty krwi mają ograniczenia. Najczęstsze przyczyny to antykoncepcja hormonalna i wkładka z lewonorgestrelem (w badaniu z implantami i pierścieniem utrata krwi spadała o ponad 50%), stres, spadek masy ciała i nadmierny wysiłek, zespół policystycznych jajników, choroby tarczycy, nadmiar prolaktyny, perimenopauza, a rzadziej zrosty w macicy po zabiegach. Wyjaśniamy, kiedy skąpe miesiączki są zwykle bez znaczenia, a kiedy wymagają testu ciążowego, hormonów lub USG, i uczciwie zaznaczamy, gdzie brakuje dobrych badań.
29 października 2026