VitMode

#trawienie

10 wyników

Baza wiedzy

Blog

Zbliżenie na różne rodzaje pełnoziarnistych kasz i zbóż

Błonnik a zaparcia — ile i jaki rodzaj naprawdę pomaga?

"Jedz więcej błonnika" to jedna z najczęściej powtarzanych, a jednocześnie najmniej konkretnych porad przy zaparciach. Ile to jest "więcej"? Jaki rodzaj błonnika ma w ogóle znaczenie? I po jak długim czasie można spodziewać się poprawy? Zaktualizowany przegląd systematyczny i metaanaliza 16 randomizowanych badań klinicznych z udziałem 1251 osób daje odpowiedzi znacznie bardziej konkretne niż zwykłe zalecenie zwiększenia spożycia warzyw.

11 min

26 sierpnia 2026

Spieniona szklanka mleka na jasnym tle

Laktaza a nietolerancja laktozy — czy suplementacja enzymem naprawdę pomaga?

Tabletki z laktazą, przyjmowane tuż przed posiłkiem mlecznym, są jednym z najpopularniejszych sposobów radzenia sobie z nietolerancją laktozy — sprzedawane niemal w każdej aptece i drogerii. W przeciwieństwie do wielu suplementów trawiennych, których mechanizm działania bywa niejasny, tu logika jest prosta: brakujący enzym zastępuje się enzymem z zewnątrz. Randomizowane, kontrolowane placebo badanie z Indii sprawdziło to bezpośrednio, mierząc nie tylko odczuwane objawy, ale też obiektywny wskaźnik fizjologiczny — poziom wodoru w wydychanym powietrzu.

11 min

26 sierpnia 2026

Mężczyzna trzymający się za brzuch z powodu bólu

SIBO — przerost bakteryjny jelita cienkiego

SIBO (small intestinal bacterial overgrowth) to stan, w którym bakterie normalnie zasiedlające jelito grube namnażają się nadmiernie w jelicie cienkim, gdzie w prawidłowych warunkach jest ich znacznie mniej. Efekt to wzdęcia, gazy, bóle brzucha i biegunki lub zaparcia, które łatwo pomylić z zespołem jelita drażliwego — i rzeczywiście, badania pokazują, że oba te rozpoznania nakładają się na siebie znacznie częściej, niż mogłoby się wydawać. Problem w tym, że standardowe testy diagnostyczne na SIBO mają istotne ograniczenia, a samo pojęcie bywa dziś używane szerzej, niż pozwalają na to dowody.

13 min

10 września 2026

A young woman savors a slice of pizza at a cozy outdoor setting during the night.

Czy późna kolacja może obniżyć HRV podczas snu?

Trawienie kojarzy się z trybem „odpoczynku”, ale samo utrzymanie krążenia potrzebnego do obsługi ciężkiego posiłku to realny koszt fizjologiczny. Późna, obfita kolacja zjedzona tuż przed snem może obniżać HRV w pierwszych godzinach nocy — mechanizm inny niż zwykłe zmęczenie powysiłkowe.

10 min

27 września 2026

Czerwone jabłka i zielone gruszki w koszach

Nietolerancja fruktozy: objawy, test oddechowy i co robić po wyniku

Wzdęcia, gazy i biegunka po owocach, soku jabłkowym czy miodzie często kończą się hasłem 'nietolerancja fruktozy'. Za tym określeniem kryją się jednak dwa zupełnie różne zjawiska: powszechna, zwykle łagodna malabsorpcja fruktozy w jelicie cienkim oraz wyjątkowo rzadka, genetyczna i potencjalnie groźna dziedziczna nietolerancja fruktozy. Wyjaśniamy, czym się różnią, jak działa wodorowy test oddechowy z fruktozą (i dlaczego jego wynik trzeba czytać ostrożnie), co mówią badania o skuteczności diety i kiedy objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

12 min

22 października 2026

Lekarka z podkładką na dokumenty w gabinecie

Kalprotektyna w kale: normy, podwyższony wynik i czy to IBS, czy zapalenie jelit

Badanie kalprotektyny w kale to jeden z najprostszych sposobów, by odróżnić zespół jelita drażliwego od choroby zapalnej jelit bez natychmiastowej kolonoskopii. Metaanaliza 17 badań (1956 pacjentów) pokazuje czułość ok. 86% i swoistość ok. 92%, ale także to, że przy rzadkiej chorobie wynik dodatni często okazuje się fałszywym alarmem. Wyjaśniamy, co dokładnie mierzy kalprotektyna, jak czytać progi (50, 100, 200 µg/g), jak leki takie jak IPP i NLPZ zawyżają wynik, czym kalprotektyna różni się od testu FIT i kiedy wynik powinien prowadzić do kolonoskopii.

12 min

22 października 2026

Mężczyzna trzyma się za wzdęty brzuch

Wzdęcia po jedzeniu: przyczyny i jak je diagnozować krok po kroku

Wzdęcia po jedzeniu należą do najczęstszych dolegliwości trawiennych, a mimo to rzadko wynikają po prostu z 'nadmiaru gazów'. Badania pokazują, że u wielu osób ilość gazu w jelitach jest prawidłowa, natomiast gorzej jest on transportowany i znoszony, a jelito reaguje nadwrażliwością. Wyjaśniamy różnicę między uczuciem wzdęcia a widocznym rozdęciem brzucha, wskazujemy najczęstsze przyczyny (zespół jelita drażliwego, nietolerancje węglowodanów, celiakia, zaparcia, SIBO) i pokazujemy, w jakiej kolejności diagnozować objawy, aby nie robić niepotrzebnych badań ani nie przeoczyć niczego groźnego.

13 min

22 października 2026

Kobieta odczuwa ból brzucha na różowej kanapie

Przewlekła biegunka: przyczyny i które badania wykonać krok po kroku

Biegunka trwająca dłużej niż 4 tygodnie dotyczy około 6-7% dorosłych, a ponad 90% przypadków ma przyczynę niezakaźną. Najczęściej jest to zespół jelita drażliwego z biegunką lub biegunka czynnościowa, ale u części osób kryje się za nią celiakia, biegunka z kwasów żółciowych, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki lub choroba zapalna jelit. Wyjaśniamy, jak odróżnić biegunkę wodnistą, tłuszczową i zapalną, które badania warto wykonać najpierw (celiakia, kalprotektyna, morfologia, CRP), kiedy potrzebna jest kolonoskopia z wycinkami oraz jakie objawy alarmowe wymagają pilnej diagnostyki.

13 min

22 października 2026

Lekarze omawiają dokumentację medyczną w szpitalu

Wodorowy test oddechowy (SIBO, laktoza, fruktoza): jak się przygotować i jak czytać wynik

Wodorowy test oddechowy jest używany do wykrywania nietolerancji laktozy i fruktozy oraz przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO), ale jego wynik zależy od przygotowania pacjenta i protokołu laboratorium bardziej, niż większość osób zakłada. Zgodnie z europejskimi wytycznymi z 2022 roku test należy odłożyć co najmniej 4 tygodnie po antybiotyku, zachować 8 godzin na czczo i unikać dzień wcześniej pokarmów fermentujących. Wyjaśniamy, jak wygląda przygotowanie krok po kroku, czym różnią się testy z laktozą, fruktozą, glukozą i laktulozą, jak czytać próg 20 ppm i dlaczego diagnostyka SIBO oddechowo budzi kontrowersje.

13 min

22 października 2026