Pomarańczowe żelki witaminowe wysypujące się z butelki na białym tle

Aktualności #melatonina #bezpieczenstwo #dzieci

Coraz więcej dzieci trafia na SOR po zatruciu melatoniną — co pokazują nowe dane

Amerykańskie centra kontroli zatruć odnotowały gwałtowny wzrost przypadkowych zatruć melatoniną u dzieci w ostatniej dekadzie. Wyjaśniamy, co za tym stoi i jak bezpiecznie przechowywać ten popularny suplement w domu.

AKdr Anna Kowalczyk4 sierpnia 20266 min czytania

Spis treści

TL;DR — najważniejsze wnioski

→Skala problemu: co pokazują dane amerykańskich centrów kontroli zatruć
→Dlaczego akurat teraz? Boom na melatoninowe żelki
→Mit vs Fakt: czy melatonina jest 'całkowicie bezpieczna, bo naturalna'
→Jak bezpiecznie przechowywać melatoninę w domu
→Co zrobić, jeśli dziecko połknie zbyt dużo melatoniny
→Nasza rekomendacja redakcyjna

Skala problemu: co pokazują dane amerykańskich centrów kontroli zatruć

Analiza danych zgłoszeń do amerykańskich centrów kontroli zatruć, opublikowana przez CDC, wykazała gwałtowny, wieloletni wzrost liczby przypadkowych ekspozycji dzieci na melatoninę — z niespełna 8 tysięcy zgłoszeń rocznie na początku badanego okresu do ponad 52 tysięcy dekadę później. Zdecydowana większość przypadków dotyczyła dzieci poniżej 5. roku życia, które samodzielnie sięgnęły po produkt przypominający słodycz.

Pediatric Melatonin Ingestions — United States, 2012–2021

Silne dowody

Lelak K, Vohra V, Neuman MI, Toce MS, Sethuraman U · MMWR Morbidity and Mortality Weekly Report (CDC) · 2022

Analiza obejmująca dekadę zgłoszeń do amerykańskich centrów kontroli zatruć wykazała ponad sześciokrotny wzrost liczby przypadkowych ekspozycji dzieci na melatoninę, z niewielką, ale realną liczbą przypadków wymagających hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii.

Zobacz badanie

Dlaczego akurat teraz? Boom na melatoninowe żelki

Wzrost zgłoszeń zbiega się w czasie z gwałtownym wzrostem popularności melatoniny w formie żelek o smaku owocowym, sprzedawanych w USA jako suplement diety bez recepty i bez opakowań zabezpieczających przed dziećmi, wymaganych dla wielu leków. Kolorowe, słodkie w smaku produkty są trudne do odróżnienia od zwykłych cukierków dla małego dziecka.

Problem nie leży w samej melatoninie, lecz w formie produktu i przechowywaniu

Melatonina w typowych dawkach ma stosunkowo dobry profil bezpieczeństwa nawet przy przypadkowym spożyciu większej ilości — ale sama skala ekspozycji i towarzyszące jej rzadkie, poważniejsze przypadki są wystarczającym powodem do zmiany nawyków przechowywania w domu.

Mit vs Fakt: czy melatonina jest 'całkowicie bezpieczna, bo naturalna'

Mit

Melatonina jest hormonem naturalnie obecnym w organizmie, więc suplement w każdej ilości jest całkowicie bezpieczny, także dla dzieci.

Fakt

Naturalne występowanie hormonu w organizmie nie oznacza, że jego niekontrolowana, wielokrotnie wyższa niż fizjologiczna dawka jest neutralna — u dzieci po przypadkowym spożyciu większej ilości opisywano m.in. senność, bóle brzucha, a w rzadkich przypadkach zaburzenia oddychania wymagające obserwacji medycznej.

Nauka o zdrowiu prosto na Twoją skrzynkę

Raz w tygodniu — bez spamu, bez marketingowego szumu.

Jak bezpiecznie przechowywać melatoninę w domu

Praktyczne zasady bezpiecznego przechowywania

Przechowuj melatoninę (i inne suplementy) poza zasięgiem wzroku i rąk dzieci, najlepiej w zamykanej szafce
Nie przechowuj jej razem z cukierkami czy przekąskami — ryzyko pomyłki rośnie, gdy produkty wyglądają podobnie
Kupuj opakowania z zamknięciem utrudniającym otwarcie przez dziecko, jeśli producent je oferuje
Nie zostawiaj otwartego opakowania na blacie kuchennym czy stoliku nocnym, nawet na chwilę

Co zrobić, jeśli dziecko połknie zbyt dużo melatoniny

Skontaktuj się z centrum informacji toksykologicznej lub lekarzem

W większości przypadków przypadkowe spożycie melatoniny przez dziecko przebiega łagodnie, ale każdy taki incydent — zwłaszcza przy nieznanej dokładnie ilości — warto skonsultować telefonicznie z ośrodkiem toksykologicznym lub pediatrą, zamiast samodzielnie oceniać ryzyko w domu.

Nasza rekomendacja redakcyjna

Melatonina pozostaje użytecznym, dobrze przebadanym narzędziem wspierającym regulację rytmu snu u dorosłych, stosowana w rozsądnych dawkach i we właściwej porze. Rosnąca liczba dziecięcych zatruć to sygnał do zmiany nawyków przechowywania w domu, a nie powód do rezygnacji z jej stosowania przez dorosłych.

Najczęstszym scenariuszem, jaki widzimy, nie jest świadome przedawkowanie, lecz dziecko, które znalazło otwarte opakowanie żelek zostawione na stoliku nocnym rodzica.

dr Anna Kowalczyk, redakcja VitMode

Najczęściej zadawane pytania

Tak, w typowych dawkach (0,5–5 mg) i przy krótko- lub średnioterminowym stosowaniu melatonina ma dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa u dorosłych.

Nie ma jednego uniwersalnego progu — reakcja zależy od masy ciała i wrażliwości indywidualnej, dlatego każdy przypadek przypadkowego spożycia przez dziecko warto skonsultować z ośrodkiem toksykologicznym lub lekarzem, zamiast szacować ryzyko samodzielnie.

Dostępność konkretnych form różni się między rynkami, ale zasada bezpiecznego przechowywania poza zasięgiem dzieci dotyczy każdej postaci melatoniny, niezależnie od kraju czy formy produktu.

Źródła

Lelak i wsp. 2022 — MMWR (CDC)

dr Anna Kowalczyk

PhD Biologii Molekularnej UW, 8 lat w badaniach nad starzeniem komórkowym

Anna nadzoruje proces redakcyjny i weryfikację naukową wszystkich publikacji w bazie wiedzy. Wcześniej prowadziła badania nad autofagią i biologią mitochondriów.

Powiązane wpisy w bazie wiedzy

4.6

Melatonina

Hormon regulujący rytm dobowy — jako suplement skuteczniejszy w resynchronizacji zegara biologicznego niż jako klasyczny 'lek nasenny'.

SenSilne dowody

4.4

Chronotyp

Indywidualna, w dużej mierze genetycznie uwarunkowana preferencja pór snu i aktywności — ignorowanie jej prowadzi do zjawiska nazywanego 'społecznym jet lagiem', powiązanego z gorszym zdrowiem metabolicznym.

SenUmiarkowane dowody

4.7

Sen a pamięć

Nauka podczas dnia to dopiero połowa procesu zapamiętywania — druga połowa dzieje się w nocy, gdy mózg aktywnie konsoliduje i porządkuje nowo nabyte informacje podczas snu.

MózgSilne dowody

4.7

TRT — skutki uboczne i monitorowanie terapii

Erytrocytoza, wpływ na płodność, kontrola PSA i pytanie o ryzyko sercowo-naczyniowe — czego realnie dotyczy bezpieczeństwo terapii zastępczej testosteronem i jak się je monitoruje.

TRTSilne dowody

Komentarze (2)

KW
Kasia W. 2 tygodnie temu
Bardzo przejrzyście opisane, szczególnie sekcja o interakcjach — nie widziałam tego nigdzie indziej w jednym miejscu.
MT
Marek T. miesiąc temu
Czy planujecie aktualizację o najnowsze badanie z tego roku? Widziałem ciekawą metaanalizę.