VitMode

#kawa

5 wyników

Blog

Czerwona filiżanka kawy na drewnianym spodku, na drewnianym stole

Kawa a długowieczność: co pokazują duże badania kohortowe?

Kawa ma opinię napoju, który albo "pobudza serce i odwadnia", albo jest jednym z niewielu przyjemności życia codziennego, które faktycznie wydłużają życie — zależnie od tego, kogo zapytać. Duże, wieloletnie badania kohortowe obejmujące setki tysięcy uczestników dają na to pytanie znacznie bardziej jednoznaczną odpowiedź niż popularne, sprzeczne opinie sugerują.

12 min

24 sierpnia 2026

Ciepła filiżanka kawy na drewnianym tarasie podczas wieczornej pory

Kofeina a sen: kiedy naprawdę przestać pić kawę przed snem?

"Nie piję kawy po 15" brzmi jak rozsądna zasada — ale badanie opublikowane w Journal of Clinical Sleep Medicine sugeruje, że nawet ta granica może być zbyt liberalna. 400 mg kofeiny (odpowiednik 3-4 filiżanek kawy) zaburzało sen w sposób istotny statystycznie niezależnie od tego, czy podano je o czasie snu, 3 godziny przed nim, czy aż 6 godzin przed snem — mimo że kofeina ma około 5-godzinny okres półtrwania.

10 min

23 sierpnia 2026

Filiżanka kawy na drewnianym stole w promieniach słońca

Kawa a wchłanianie żelaza: ile realnie tracisz, pijąc kawę do posiłku?

Jeśli pijesz kawę lub herbatę razem z posiłkiem, prawdopodobnie tracisz więcej żelaza z pożywienia, niż myślisz — i to nie jest przybliżenie z artykułu popularnonaukowego, tylko konkretna liczba z klasycznych badań kontrolowanych na ludziach, wykonanych metodą znakowanego radioizotopowo żelaza. Kawa podana do standardowego posiłku redukowała wchłanianie żelaza niehemowego o 35%, a herbata aż o 62% — czyli prawie dwie trzecie żelaza, które organizm mógłby przyswoić, po prostu przepływało dalej niewykorzystane. Nowsze badania dorzucają do tego drugi wymiar: to efekt zależny od dawki polifenoli, więc mocna czarna herbata blokuje znacznie więcej niż herbata ziołowa, a dodanie mleka wcale nie ratuje sytuacji, wbrew popularnemu przekonaniu. Dla osób z niskim poziomem ferrytyny lub w grupie ryzyka niedoboru żelaza to szczegół, który realnie może mieć znaczenie kliniczne.

12 min

24 sierpnia 2026

Kobieta trzymająca białą filiżankę z kawą

Kawa a zdrowie wątroby — co pokazują badania interwencyjne?

Kawa ma jedną z najlepszych reputacji spośród wszystkich powszechnie spożywanych napojów, jeśli chodzi o zdrowie wątroby — dekady badań kohortowych wiążą regularne picie kawy z niższym ryzykiem marskości i raka wątroby. Ale gdy naukowcy zebrali w jednej metaanalizie wyłącznie badania randomizowane, testujące realny wpływ kawy na markery wątrobowe u pacjentów z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby, wynik okazał się zaskakująco skromny. To dobra okazja, by przyjrzeć się różnicy między danymi obserwacyjnymi a interwencyjnymi.

11 min

26 sierpnia 2026

A white coffee mug surrounded by aromatic coffee beans, perfect for a cozy ambiance.

Kofeina a wrażliwość insulinowa: krótkoterminowy wpływ na poziom cukru

Jeden z bardziej zaskakujących paradoksów w nauce o żywieniu: regularne picie kawy wiąże się w badaniach populacyjnych z niższym ryzykiem cukrzycy typu 2, a jednocześnie pojedyncza dawka kofeiny podana przed posiłkiem ostro zwiększa poposiłkowy poziom glukozy i obniża wrażliwość insulinową. Obie obserwacje są prawdziwe — i nie są ze sobą w sprzeczności, gdy zrozumie się różnicę między efektem ostrym samej kofeiny a długoterminowym, złożonym wpływem całej kawy jako napoju.

12 min

3 października 2026