#jelita

Probiotyki

Skuteczność probiotyków jest silnie zależna od konkretnego szczepu i wskazania — nie istnieje jeden uniwersalny 'najlepszy probiotyk'.

Mikrobiom jelitowy

Biliony bakterii, wirusów i grzybów zasiedlających jelita to nie bierny 'pasażer' organizmu, tylko aktywny ekosystem wpływający na trawienie, odporność, a nawet nastrój — z coraz lepiej udokumentowaną, choć wciąż nie w pełni zmapowaną, rolą w zdrowiu ogólnoustrojowym.

Probiotyki a antybiotyk: czy naprawdę zapobiegają biegunce?

To jedno z najlepiej przebadanych zastosowań probiotyków — i jeden z niewielu przypadków, gdzie nauka wskazuje na konkretny, najlepszy szczep, zamiast ogólnikowego "probiotyk pomaga". Sprawdzamy, o ile realnie zmniejsza się ryzyko biegunki poantybiotykowej, dla kogo ma to największe znaczenie i który szczep wygrywa w bezpośrednim porównaniu.

22 sierpnia 2026

SIBO — przerost bakteryjny jelita cienkiego

SIBO (small intestinal bacterial overgrowth) to stan, w którym bakterie normalnie zasiedlające jelito grube namnażają się nadmiernie w jelicie cienkim, gdzie w prawidłowych warunkach jest ich znacznie mniej. Efekt to wzdęcia, gazy, bóle brzucha i biegunki lub zaparcia, które łatwo pomylić z zespołem jelita drażliwego — i rzeczywiście, badania pokazują, że oba te rozpoznania nakładają się na siebie znacznie częściej, niż mogłoby się wydawać. Problem w tym, że standardowe testy diagnostyczne na SIBO mają istotne ograniczenia, a samo pojęcie bywa dziś używane szerzej, niż pozwalają na to dowody.

10 września 2026

Zespół jelita przesiąkliwego — czy to realna diagnoza?

"Leaky gut" (zespół jelita przesiąkliwego) to jedno z tych pojęć, które istnieją jednocześnie w dwóch bardzo różnych światach. W literaturze naukowej zwiększona przepuszczalność jelitowa to realne, mierzalne zjawisko fizjologiczne, badane od dekad i powiązane z kilkoma konkretnymi chorobami. W popularnym internecie "leaky gut syndrome" to często samodzielna, wszechogarniająca diagnoza, stawiana bez badań i "leczona" drogimi suplementami. Sprawdzamy, gdzie kończy się jedno, a zaczyna drugie.

10 września 2026

Probiotyk: rano, wieczorem, na czczo czy z jedzeniem — kiedy go brać

Czy probiotyk lepiej brać na czczo, przed posiłkiem, z jedzeniem, rano czy wieczorem? Badania laboratoryjne symulujące trawienie dają niejednoznaczny, ale spójny w jednym punkcie obraz: przeżywalność bakterii jest zwykle wyższa, gdy probiotyk przyjmuje się razem z posiłkiem lub tuż przed nim, niż na pusty żołądek. Dla pory dnia nie ma jednak solidnych badań klinicznych, a wiele zależy od szczepu, dawki i formy preparatu. Wyjaśniamy też, co wiadomo o odstępie od antybiotyku i roli prebiotyków.

17 października 2026

Nietolerancja fruktozy: objawy, test oddechowy i co robić po wyniku

Wzdęcia, gazy i biegunka po owocach, soku jabłkowym czy miodzie często kończą się hasłem 'nietolerancja fruktozy'. Za tym określeniem kryją się jednak dwa zupełnie różne zjawiska: powszechna, zwykle łagodna malabsorpcja fruktozy w jelicie cienkim oraz wyjątkowo rzadka, genetyczna i potencjalnie groźna dziedziczna nietolerancja fruktozy. Wyjaśniamy, czym się różnią, jak działa wodorowy test oddechowy z fruktozą (i dlaczego jego wynik trzeba czytać ostrożnie), co mówią badania o skuteczności diety i kiedy objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

22 października 2026

Kalprotektyna w kale: normy, podwyższony wynik i czy to IBS, czy zapalenie jelit

Badanie kalprotektyny w kale to jeden z najprostszych sposobów, by odróżnić zespół jelita drażliwego od choroby zapalnej jelit bez natychmiastowej kolonoskopii. Metaanaliza 17 badań (1956 pacjentów) pokazuje czułość ok. 86% i swoistość ok. 92%, ale także to, że przy rzadkiej chorobie wynik dodatni często okazuje się fałszywym alarmem. Wyjaśniamy, co dokładnie mierzy kalprotektyna, jak czytać progi (50, 100, 200 µg/g), jak leki takie jak IPP i NLPZ zawyżają wynik, czym kalprotektyna różni się od testu FIT i kiedy wynik powinien prowadzić do kolonoskopii.

22 października 2026

Wzdęcia po jedzeniu: przyczyny i jak je diagnozować krok po kroku

Wzdęcia po jedzeniu należą do najczęstszych dolegliwości trawiennych, a mimo to rzadko wynikają po prostu z 'nadmiaru gazów'. Badania pokazują, że u wielu osób ilość gazu w jelitach jest prawidłowa, natomiast gorzej jest on transportowany i znoszony, a jelito reaguje nadwrażliwością. Wyjaśniamy różnicę między uczuciem wzdęcia a widocznym rozdęciem brzucha, wskazujemy najczęstsze przyczyny (zespół jelita drażliwego, nietolerancje węglowodanów, celiakia, zaparcia, SIBO) i pokazujemy, w jakiej kolejności diagnozować objawy, aby nie robić niepotrzebnych badań ani nie przeoczyć niczego groźnego.

22 października 2026

Przewlekła biegunka: przyczyny i które badania wykonać krok po kroku

Biegunka trwająca dłużej niż 4 tygodnie dotyczy około 6-7% dorosłych, a ponad 90% przypadków ma przyczynę niezakaźną. Najczęściej jest to zespół jelita drażliwego z biegunką lub biegunka czynnościowa, ale u części osób kryje się za nią celiakia, biegunka z kwasów żółciowych, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki lub choroba zapalna jelit. Wyjaśniamy, jak odróżnić biegunkę wodnistą, tłuszczową i zapalną, które badania warto wykonać najpierw (celiakia, kalprotektyna, morfologia, CRP), kiedy potrzebna jest kolonoskopia z wycinkami oraz jakie objawy alarmowe wymagają pilnej diagnostyki.

22 października 2026

Wodorowy test oddechowy (SIBO, laktoza, fruktoza): jak się przygotować i jak czytać wynik

Wodorowy test oddechowy jest używany do wykrywania nietolerancji laktozy i fruktozy oraz przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO), ale jego wynik zależy od przygotowania pacjenta i protokołu laboratorium bardziej, niż większość osób zakłada. Zgodnie z europejskimi wytycznymi z 2022 roku test należy odłożyć co najmniej 4 tygodnie po antybiotyku, zachować 8 godzin na czczo i unikać dzień wcześniej pokarmów fermentujących. Wyjaśniamy, jak wygląda przygotowanie krok po kroku, czym różnią się testy z laktozą, fruktozą, glukozą i laktulozą, jak czytać próg 20 ppm i dlaczego diagnostyka SIBO oddechowo budzi kontrowersje.

22 października 2026