LH i FSH (hormony płciowe, gonadotropiny)

Testosteron

Główny hormon anaboliczny — jego naturalny poziom silnie zależy od snu, treningu siłowego, składu ciała i masy tłuszczowej.

Estradiol podczas TRT – jaka jest norma i czy trzeba zbijać estrogen?

Konkretne zakresy referencyjne estradiolu u mężczyzn na TRT, dlaczego standardowy immunotest bywa zawodny właśnie w tym niskim zakresie stężeń, i jak sensownie interpretować pojedynczy wynik — zamiast traktować go jak wyrok wymagający natychmiastowej interwencji.

Prolaktyna (badanie krwi)

Prolaktyna to hormon przysadki mózgowej znany głównie z roli w laktacji, ale jej podwyższone stężenie bywa też pierwszym sygnałem guza przysadki, niedoczynności tarczycy, działania leków lub zwykłego stresu związanego z samym pobraniem krwi.

TSH i hormony tarczycy (fT3, fT4, anty-TPO)

TSH to badanie pierwszego rzutu w ocenie funkcji tarczycy, ale samodzielnie rzadko daje pełny obraz — dopiero razem z fT4, fT3 i anty-TPO pozwala odróżnić przejściowe wahania od realnego zaburzenia.

Płodność męska i jakość nasienia

Głośna metaanaliza z 2017 roku wykazała wieloletni spadek liczby plemników w krajach zachodnich — sprawdzamy, co realnie wiadomo o czynnikach wpływających na męską płodność.

IGF-1 (insulinopodobny czynnik wzrostu 1)

IGF-1 to białko wątrobowe produkowane pod wpływem hormonu wzrostu, którego stabilne stężenie w surowicy czyni je znacznie praktyczniejszym markerem oceny funkcji osi somatotropowej niż bezpośredni, pulsacyjny pomiar samego hormonu wzrostu. Badanie wykorzystuje się zarówno w diagnostyce niedoboru, jak i nadmiaru hormonu wzrostu.

Próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)

Cztery pozycje na wydruku laboratoryjnym — ALT, AST, GGTP i bilirubina — potrafią zdradzić uszkodzenie wątroby zanim pojawią się jakiekolwiek objawy, o ile umie się odróżnić wzorzec wątrobowokomórkowy od cholestatycznego.

Kreatynina i eGFR (wskaźnik filtracji kłębuszkowej)

Kreatynina sama w sobie mówi zaskakująco mało o funkcji nerek — dopiero przeliczenie jej na eGFR za pomocą wzoru CKD-EPI pozwala ocenić, jaki odsetek nerkowej filtracji faktycznie pozostał.

Clomid czy TRT – co wybrać przy niskim testosteronie?

Klomifen i TRT podnoszą testosteron zupełnie odmiennymi drogami — jeden pobudza organizm do produkcji własnego hormonu, drugi go zastępuje z zewnątrz. Wyjaśniamy, dla kogo ta różnica ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w kontekście płodności.

15 sierpnia 2026

TRT a hCG – czy można połączyć terapię testosteronem z hCG?

Tak, łączenie TRT z hCG to uznana, powszechna praktyka kliniczna, a nie eksperyment — ale wiąże się z dodatkowym zastrzykiem, dodatkowym kosztem i realnym ryzykiem dalszego wzrostu estradiolu, które warto znać, zanim zapytasz o to lekarza.

15 sierpnia 2026

TRT a płodność – czy terapia testosteronem może powodować niepłodność?

Terapia zastępcza testosteronem potrafi tłumić produkcję plemników nawet u mężczyzn z „idealnym” wynikiem testosteronu we krwi — wyjaśniamy mechanizm, realną skalę problemu i konkretne opcje dla tych, którzy chcą mieć dzieci.

15 sierpnia 2026

Berberyna a zespół policystycznych jajników (PCOS): co pokazuje metaanaliza 10 badań

Berberyna, alkaloid roślinny znany głównie z badań nad insulinoopornością i cukrzycą typu 2, w ostatnich latach zyskuje popularność jako naturalne wsparcie dla kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Świeża metaanaliza dziesięciu randomizowanych badań daje konkretną odpowiedź na pytanie, czy dodanie berberyny do standardowego leczenia PCOS faktycznie poprawia płodność i profil hormonalny — i pokazuje, że efekt jest realny, ale ma swoje wyraźne granice.

2 września 2026

Ból owulacyjny (mittelschmerz): przyczyny, czas trwania i kiedy to coś innego

Ból owulacyjny, czyli mittelschmerz, to jednostronny ból dolnej części brzucha w połowie cyklu, który według przeglądu może dotyczyć ponad 40% kobiet w wieku rozrodczym i zwykle ustępuje w ciągu kilku godzin do dwóch dni. Jest łagodny, ale to rozpoznanie przez wykluczenie: w środku cyklu bolą także endometrioza, torbiel krwotoczna, ciąża pozamaciczna, zapalenie wyrostka i skręt przydatków. Wyjaśniamy, co wiadomo o mechanizmie (szczyt LH, skurcz mięśniówki wokół pęcherzyka), jak ból owulacyjny odróżnić od innych przyczyn, kiedy nie wystarczy domowe leczenie i dlaczego dowody na skuteczność jakiegokolwiek leczenia są niewielkie.

29 października 2026

Brak miesiączki (amenorrhea wtórna): przyczyny i diagnostyka krok po kroku

Wtórny brak miesiączki oznacza zanik wcześniej regularnych miesiączek na co najmniej trzy miesiące (lub sześć miesięcy, jeśli cykle były nieregularne). Pierwszym krokiem jest zawsze test ciążowy, a następnie podstawowy zestaw: TSH, prolaktyna, FSH i LH. Najczęstsze przyczyny to zespół policystycznych jajników, czynnościowa hipotalamiczna utrata miesiączki (stres, niedobór energii, nadmierny wysiłek), hiperprolaktynemia, choroby tarczycy i przedwczesne wygasanie czynności jajników, które według wytycznych z 2024 roku dotyczy około 3,5% kobiet. Wyjaśniamy kolejność badań, kiedy trzeba myśleć o kościach i płodności oraz kiedy zgłosić się do ginekologa lub endokrynologa.

29 października 2026

Badanie nasienia (spermiogram): jak się przygotować i jak czytać wynik wg WHO 2021

Spermiogram to najważniejsze badanie w ocenie płodności męskiej, ale jego wynik łatwo źle zinterpretować. Szóste wydanie podręcznika WHO (2021) podaje dolne granice odniesienia: objętość 1,4 ml, stężenie 16 mln/ml, całkowita liczba plemników 39 mln, ruch całkowity 42%, ruch postępowy 30%, żywotność 54% i prawidłowa budowa 4%. To jednak 5. percentyl mężczyzn, którzy zostali ojcami w ciągu 12 miesięcy, a nie granica między płodnością a niepłodnością. Wyjaśniamy, jak się przygotować (okres wstrzemięźliwości 2–7 dni), dlaczego pojedynczy wynik nie wystarcza, ile wynoszą wahania biologiczne i co robić, gdy wynik odbiega od wartości odniesienia.

26 października 2026

AMH niskie: co oznacza dla rezerwy jajnikowej i płodności

Niski wynik AMH budzi więcej strachu niż jakikolwiek inny hormon w badaniach płodności — a jednocześnie jest jednym z najczęściej błędnie interpretowanych. AMH mówi, ile małych pęcherzyków czeka w jajnikach, ale nie mówi, jak dobrej jakości są komórki jajowe ani jak szybko zajdziesz w ciążę. Sprawdzamy, co dokładnie mierzy ten hormon, jakie wartości uznaje się za niskie (i dlaczego progi się różnią), co obniża wynik bez realnej utraty płodności — na przykład antykoncepcja hormonalna — oraz co pokazują duże badania kohortowe: u kobiet po 30. roku życia próbujących zajść w ciążę niskie AMH nie wiązało się z istotnie mniejszym prawdopodobieństwem poczęcia w ciągu roku. Piszemy też, kiedy niski wynik naprawdę wymaga pilniejszej decyzji.

22 października 2026