#psa

PSA i zdrowie prostaty

Antygen swoisty dla prostaty to jedno z najczęściej zlecanych badań u mężczyzn po 50. roku życia — ale też jedno z najbardziej kontrowersyjnych, ze względu na wysoki odsetek wyników fałszywie dodatnich.

TRT a prostata i PSA — jakie wyniki trzeba kontrolować podczas terapii?

Nie chodzi o to, czy TRT „wywoła” raka prostaty — dowody na to nie wskazują. Chodzi o konkretny protokół: kiedy zrobić PSA przed startem, kiedy powtórzyć je po rozpoczęciu terapii i jaki konkretny wzrost wyniku oznacza, że pora do urologa.

PSA jako badanie przesiewowe: dlaczego to jedna z najbardziej kontrowersyjnych decyzji w medycynie profilaktycznej

Badanie PSA (antygenu swoistego dla prostaty) wydaje się proste: wyższy wynik, większe podejrzenie raka prostaty. Rzeczywistość jest dużo bardziej skomplikowana — amerykańska agencja USPSTF zmieniała swoje rekomendacje w tej sprawie kilka razy w ciągu dekady, a dwa duże randomizowane badania przesiewowe doszły do różnych wniosków co do korzyści ze screeningu. U podłoża tej kontrowersji leży fundamentalny problem: PSA wykrywa realne nowotwory, ale prowadzi też do znacznego nadrozpoznawania i nadleczenia nowotworów, które nigdy nie zagroziłyby życiu, kosztem realnych powikłań biopsji i leczenia. Ten artykuł wyjaśnia tę kontrowersję i pomaga zrozumieć, jak wygląda rozmowa o decyzji wspólnej z lekarzem.

15 października 2026

Podwyższone PSA: przyczyny inne niż rak prostaty i co dalej

Podwyższone PSA bardzo często nie oznacza raka prostaty. PSA to białko swoiste dla narządu, nie dla nowotworu, więc rośnie także przy łagodnym przeroście gruczołu krokowego, zapaleniu prostaty, zakażeniu dróg moczowych, po wytrysku, badaniu per rectum czy biopsji. Wyjaśniamy, jakie są najczęstsze przyczyny niezłośliwe, jak je odróżniać, co mówią o wieku i objętości prostaty gęstość PSA oraz wolne PSA i jak wygląda współczesna ścieżka diagnostyczna z rezonansem magnetycznym przed biopsją.

17 października 2026