#cukier-we-krwi
5 wyników
Blog
Glukoza na czczo 100–125 mg/dl: co to znaczy i co dalej
Wynik glukozy na czczo między 100 a 125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l) to w terminologii medycznej nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG) — stan pośredni między normą a cukrzycą, a nie rozpoznanie choroby. Progi różnią się między ADA (100 mg/dl) i WHO (110 mg/dl), pojedynczy pomiar bywa obarczony zmiennością biologiczną i błędem przedanalitycznym, a ryzyko cukrzycy w kolejnych latach zależy od tego, jakie jeszcze zaburzenia współwystępują. Wyjaśniamy, jak potwierdzić wynik, jakie badania zrobić w drugim kroku i co mówią dane o tempie progresji.
22 października 2026
Zjawisko brzasku: dlaczego glukoza rośnie nad ranem i kiedy to ma znaczenie
Zjawisko brzasku (dawn phenomenon) to fizjologiczny wzrost glukozy we wczesnych godzinach porannych, wywołany przez nocno-poranny wyrzut kortyzolu i hormonu wzrostu, który zmniejsza wrażliwość tkanek na insulinę i zwiększa produkcję glukozy w wątrobie. U zdrowych osób zwykle jest niewielki i niewidoczny w wynikach; u osób z cukrzycą typu 2 bywa większy i dokłada się do wysokiej glukozy na czczo. Wyjaśniamy, czym różni się od efektu Somogyi, co pokazują dane z ciągłego monitorowania glukozy u osób bez cukrzycy i jak rozsądnie interpretować wysoki pomiar rano.
22 października 2026
Hipoglikemia reaktywna (po posiłku): objawy i czy to na pewno ona
Drżenie rąk, pocenie się, kołatanie serca i 'zjazd' po słodkim posiłku to dla wielu osób dowód na hipoglikemię reaktywną. Tymczasem w badaniach większość osób, które same stawiają taką diagnozę, nie ma w rzeczywistości obniżonej glukozy w momencie objawów. Prawdziwa hipoglikemia poposiłkowa u osób bez cukrzycy jest rzadka i wymaga udokumentowania trójki Whipple'a: objawów, niskiej glukozy w pomiarze oraz ustąpienia objawów po jej podniesieniu. Wyjaśniamy, dlaczego test obciążenia glukozą nie służy do tego rozpoznania, jak łatwo przecenić odczyty z CGM i jakie są realne przyczyny, od zespołu poposiłkowego po operacje bariatryczne.
22 października 2026
HbA1c a glukoza na czczo: dlaczego wyniki się rozjeżdżają i któremu wierzyć
Glukoza na czczo prawidłowa, a HbA1c w zakresie stanu przedcukrzycowego — albo odwrotnie? To jedna z najczęstszych zagadek w wynikach badań, i zwykle nie świadczy o błędzie laboratorium. Oba testy mierzą co innego (pojedynczy poranny pomiar versus średnia z 2–3 miesięcy zależna od długości życia krwinek czerwonych), a na HbA1c wpływa niedobór żelaza, niedobór witaminy B12, warianty hemoglobiny, choroby nerek i indywidualna szybkość glikacji. Wyjaśniamy, skąd biorą się rozbieżności, kiedy wierzyć któremu wynikowi, jak działają fruktozamina i wskaźnik GMI z CGM oraz jaka jest bezpieczna kolejność dalszych badań.
22 października 2026
HOMA-IR: jak obliczyć i jak interpretować wynik
HOMA-IR to prosty wskaźnik insulinooporności wyliczany z glukozy i insuliny na czczo: glukoza (mg/dl) × insulina (µIU/ml) / 405 albo glukoza (mmol/l) × insulina (µIU/ml) / 22,5. Wynik jest użyteczny, ale nie ma jednego uniwersalnego progu normy: granice różnią się między populacjami, płcią, wiekiem i metodami oznaczania insuliny, a pojedynczy pomiar bywa obarczony dużym błędem. Pokazujemy wzór krok po kroku z przykładami, wyjaśniamy ograniczenia w porównaniu z klamrą euglikemiczną i innymi wskaźnikami oraz to, co badania mówią o związku wysokiego HOMA-IR z cukrzycą, nadciśnieniem i incydentami sercowo-naczyniowymi.
22 października 2026