Wrośniak różnobarwny (Turkey Tail)

Zrozum

Opis

Wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor, synonim Coriolus versicolor), znany też jako huba różnokolorowa lub — od charakterystycznego, wachlarzowatego, koncentrycznie pręgowanego owocnika przypominającego rozłożony ogon ptaka — turkey tail, to jeden z najpospolitszych grzybów nadrzewnych na świecie, rosnący w Polsce na martwym drewnie drzew liściastych niemal wszędzie. W medycynie chińskiej i japońskiej stosowany był od wieków jako składnik mieszanek wzmacniających odporność.

Wrośniak wyróżnia się na tle innych grzybów funkcjonalnych tym, że nie jest wyłącznie przedmiotem wstępnych badań przedklinicznych — z jego grzybni wyizolowano dwa opatentowane preparaty polisacharydowe, PSK (polisacharyd-K, znany w Japonii pod nazwą handlową Krestin) oraz PSP, które od lat 70. i 80. XX wieku są w Japonii zarejestrowanymi lekami stosowanymi jako terapia wspomagająca (adjuwantowa) obok standardowej chemioterapii w nowotworach żołądka, jelita grubego, przełyku i płuc. Warto jednak podkreślić: PSK/PSP nie są zarejestrowane jako lek w Polsce ani w Unii Europejskiej, a dostępne w polskich sklepach ekstrakty z wrośniaka to suplementy diety, a nie odpowiedniki japońskiego leku aptecznego.

Kto realnie skorzysta na wrośniaku, a kto raczej nie? Najmocniejsze dane dotyczą pacjentów onkologicznych w trakcie leczenia nowotworów przewodu pokarmowego i płuc, stosujących PSK jako dodatek do chemioterapii pod nadzorem onkologa — to jedyna grupa, dla której istnieją twarde dane z randomizowanych badań. Osoby szukające ogólnego wsparcia odporności poza kontekstem onkologicznym mogą liczyć co najwyżej na efekt zbliżony do innych źródeł beta-glukanów. Wrośniak NIE pomoże jako samodzielna terapia przeciwnowotworowa i nie zastąpi chemioterapii ani radioterapii.

Występowanie

Wrośniak różnobarwny jest jednym z najpospolitszych grzybów nadrzewnych na świecie. W Polsce rośnie pospolicie na martwym i obumierającym drewnie drzew liściastych (buki, dęby, brzozy), tworząc charakterystyczne, wachlarzowate, dachówkowato ułożone owocniki na pniach i pniakach przez cały rok.

Historia stosowania

Stosowanie wrośniaka w medycynie tradycyjnej Chin i Japonii sięga stuleci — wykorzystywano go w mieszankach ziołowych jako środek wzmacniający odporność (w Japonii znany jako 'kawaratake'). Przełom nastąpił w latach 60. i 70. XX wieku, gdy japońscy naukowcy wyizolowali z grzybni PSK, co doprowadziło do rejestracji preparatu Krestin jako leku onkologicznego wspomagającego chemioterapię.