Ganoderma sinense (Black Reishi)
Rzadka, ciemnofioletowa lakownica znana w medycynie chińskiej jako 'Zi Zhi' — w przeciwieństwie do Ganoderma lingzhi to gatunek genetycznie odrębny, z własną, mniejszą bazą badań: zarejestrowany w Chinach lek wspomagający chemioterapię oraz wstępne dane o ochronie serca przed kardiotoksycznością antracyklin.
Liczba badań
2
Bezpieczeństwo
Wymaga ostrożności
Kiedy efekty
Efekty hematologiczne oceniano w chińskich badaniach klinicznych po kilku tygodniach równoległego stosowania z chemio/radioterapią.
Dla kogo
Spis treści
TL;DR
Rzadka, ciemnofioletowa lakownica znana w medycynie chińskiej jako 'Zi Zhi' — w przeciwieństwie do Ganoderma lingzhi to gatunek genetycznie odrębny, z własną, mniejszą bazą badań: zarejestrowany w Chinach lek wspomagający chemioterapię oraz wstępne dane o ochronie serca przed kardiotoksycznością antracyklin.
- →Polisacharyd GSP zarejestrowany w Chinach od 2010 r. jako lek wspomagający, łagodzący leukopenię wywołaną chemio/radioterapią
- →Wstępne, głównie przedkliniczne dane o działaniu antyoksydacyjnym mogącym chronić serce przed antracyklinami
- →Tradycyjnie stosowany w medycynie chińskiej jako tonik wspierający wątrobę
| Nazwa łacińska | Ganoderma sinense J.D. Zhao, L.W. Hsu & X.Q. Zhang |
|---|---|
| Rodzina | Ganodermataceae |
| Substancje aktywne | Polisacharyd GSP (beta-glukan) |
| Forma | Zarejestrowany lek (Chiny) / sproszkowana grzybnia w mieszankach multi-Ganoderma |
| Poziom badań | Wstępny — zarejestrowany lek w Chinach, ale skąpe publikowane dane kliniczne |
| Interakcje | Chemioterapia i leki onkologiczne (wyłącznie pod nadzorem lekarza), leki przeciwzakrzepowe/przeciwpłytkowe |
| Status | Niedostępny jako zarejestrowany lek w Polsce/UE; obecny wyłącznie jako składnik suplementów multi-Ganoderma |
Zrozum
Opis
Ganoderma sinense to ciemnofioletowa lakownica rosnąca głównie w Chinach, znana w tradycyjnej medycynie chińskiej jako Zi Zhi. W przeciwieństwie do Ganoderma lingzhi, która jest w istocie tym samym materiałem co większość sprzedawanego 'reishi', G. sinense to potwierdzony filogenetycznie, odrębny gatunek. Niemal cały dostępny surowiec pochodzi z hodowli.
Wyekstrahowany polisacharyd (GSP) jest w Chinach od 2010 r. zarejestrowanym lekiem wspomagającym, stosowanym jako dodatek do chemio- i radioterapii. Równolegle prowadzone są badania nad potencjalnym działaniem kardioprotekcyjnym — ochroną komórek mięśnia sercowego przed antracyklinami. Dostępne przeglądy zaznaczają jednak, że mimo formalnej rejestracji GSP, opublikowane dane z badań klinicznych są bardzo skąpe.
Komu może pomóc: przede wszystkim czytelnikom zainteresowanym tłem tradycji medycyny chińskiej oraz — wyłącznie jako temat rozmowy z prowadzącym onkologiem — pacjentom w trakcie chemio- lub radioterapii, u których w Chinach bada się GSP jako lek wspomagający łagodzący leukopenię. Nie ma ustandaryzowanego dawkowania dostępnego w Polsce, a zarejestrowany lek GSP nie jest dostępny w UE. Dane o kardioprotekcji są na razie wyłącznie przedkliniczne.
Występowanie
Występuje niemal wyłącznie w Chinach, rzadko w naturze — niemal cały dostępny surowiec pochodzi dziś z hodowli na podłożu z trocin lub kłód drzew liściastych.
Historia stosowania
W klasycznej chińskiej klasyfikacji grzybów lingzhi, wyróżniającej odmiany według koloru owocnika, purpurowo-czarna odmiana określana jako 'Zi Zhi' odpowiada dzisiejszej, filogenetycznie potwierdzonej Ganoderma sinense. Tradycyjnie stosowano ją jako tonik wspierający wątrobę.
Mechanizm działania
Głównym badanym składnikiem jest polisacharyd GSP, oparty na beta-glukanach, któremu przypisuje się działanie antyoksydacyjne, immunomodulujące oraz — w badaniach przedklinicznych — ochronne wobec kardiomiocytów narażonych na stres oksydacyjny wywołany antracyklinami. Mechanizm ten opiera się głównie na badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych.
W modelach przedklinicznych kardioprotekcyjne działanie GSP wiązano głównie z ograniczeniem markerów stresu oksydacyjnego w kardiomiocytach, a nie z bezpośrednim wpływem na mechanizm przeciwnowotworowy antracyklin — stąd rozważana jest jako terapia towarzysząca, a nie zamiennik nadzorowanej ochrony kardiologicznej.
Ekstrakcja i standaryzacja GSP
Z owocnika lub grzybni pozyskuje się polisacharyd GSP oparty na strukturze beta-glukanowej.
Działanie antyoksydacyjne i immunomodulujące
GSP ogranicza stres oksydacyjny i moduluje aktywność komórek odpornościowych, co wiązano z łagodzeniem leukopenii.
Potencjalna ochrona kardiomiocytów
Na modelach zwierzęcych i in vitro GSP ograniczał uszkodzenia komórek mięśnia sercowego narażonych na antracykliny.
Brak potwierdzenia u ludzi
Mimo formalnej rejestracji leku w Chinach od 2010 r., dostępnych badań klinicznych na ludziach jest bardzo mało.
Dowody: wstępne — na podstawie 2 badania naukowych w tej bazie.
Korzyści
Najczęstsze mity
MitCzarne reishi (Ganoderma sinense) to po prostu ciemna, bardziej ekskluzywna odmiana zwykłego reishi.
FaktTo odrębny, potwierdzony filogenetycznie gatunek, z własną nazwą w medycynie chińskiej i własną linią badań.
Warianty i formy
Ganoderma sinense (Black Reishi) występuje w kilku formach różniących się biodostępnością i zastosowaniem — wybór formy ma realne znaczenie dla skuteczności suplementacji.
Tabletki GSP (lek zarejestrowany w Chinach)
Niedostępny i niezarejestrowany w Polsce ani UE.
Najlepsze dla: Nie dotyczy rynku polskiego
Sproszkowana grzybnia/owocnik w mieszankach 'multi-Ganoderma'
Najczęstsza forma dostępna w praktyce.
Najlepsze dla: Budżetowego, ogólnego wsparcia odporności
Praktyka
Najczęściej zadawane pytania
W przeciwieństwie do Ganoderma lingzhi, która taksonomicznie jest w praktyce tym samym materiałem co większość sprzedawanego 'reishi', Ganoderma sinense to odrębny gatunek ze skupioną wokół zarejestrowanego w Chinach GSP bazą badań.
Dawkowanie i pory stosowania
Typowa dawka
Brak ustandaryzowanego dawkowania dla samodzielnych suplementów diety na rynku zachodnim
Forma
Ekstrakt owocnika lub zarodników — rzadko dostępny jako pojedynczy produkt, częściej jako komponent mieszanek 'multi-Ganoderma'
Decyzję o stosowaniu — a zwłaszcza łączeniu z leczeniem onkologicznym — należy zawsze konsultować z lekarzem prowadzącym.
Najlepsze pory stosowania
- Rozłożone na 2–3 dawki w ciągu dnia, z posiłkiem
Z czym łączyć, a czego unikać
Dobre połączenia
soplowka jezowata — Częsta kombinacja w 'stackach' grzybowych ukierunkowana na odporność
cordyceps militaris — Popularne połączenie wspierające odporność i energię
Bezpieczeństwo
Skutki uboczne i przeciwwskazania
Możliwe skutki uboczne
Ograniczone niezależne dane bezpieczeństwa poza chińskimi badaniami klinicznymi
Możliwe dolegliwości żołądkowo-jelitowe przy wyższych dawkach
Przeciwwskazania
Choroby wątroby — ostrożność
Zaburzenia krzepnięcia i planowane zabiegi chirurgiczne
Ciąża i karmienie piersią
Osoby w trakcie leczenia onkologicznego: stosowanie WYŁĄCZNIE po konsultacji z prowadzącym onkologiem
Interakcje
Chemioterapia i inne leki onkologiczne — łączenie wyłącznie pod nadzorem lekarza
Leki przeciwzakrzepowe/przeciwpłytkowe
Leki immunosupresyjne
Czy warto stosować?
Dla kogo
- Osoby zainteresowane tradycją medycyny chińskiej
- Pacjenci onkologiczni rozważający suplementację wspomagającą — wyłącznie jako temat do rozmowy z prowadzącym onkologiem
Nie dla
- Choroby wątroby — ostrożność
- Zaburzenia krzepnięcia i planowane zabiegi chirurgiczne
- Ciąża i karmienie piersią
- Osoby w trakcie leczenia onkologicznego: stosowanie WYŁĄCZNIE po konsultacji z prowadzącym onkologiem
Dowody
Warto wiedzieć
W klasycznej klasyfikacji lingzhi purpurowo-czarna odmiana ('Zi Zhi') odpowiada dzisiejszej Ganoderma sinense.
Badania naukowe
GSP jest w Chinach zarejestrowanym lekiem wspomagającym leczenie onkologiczne od 2010 r. — mimo to ogólnodostępnych, publikowanych danych z badań klinicznych na ten temat praktycznie nie ma.
Jiang Y i wsp., Biomedicine & Pharmacotherapy, 2017
Overview of Ganoderma sinense polysaccharide — an adjunctive drug used during concurrent Chemo/Radiation therapy for cancer treatment in China
Wstępne dowodyJiang Y, et al. · Biomedicine & Pharmacotherapy · 2017
Przegląd opisujący GSP jako lek wspomagający, zarejestrowany w Chinach od 2010 r. Autorzy zaznaczają, że ogólnodostępnych, publikowanych danych z badań klinicznych praktycznie nie ma.
Zobacz badanieGanoderma sinense polysaccharide: An adjunctive drug used for cancer treatment
Wstępne dowodyZhang Y, Jiang Y, Zhang M, Zhang L · Progress in Molecular Biology and Translational Science · 2019
Rozdział przeglądowy podsumowujący działanie przeciwnowotworowe, antyoksydacyjne i immunomodulujące GSP jako terapii wspomagającej.
Zobacz badanieŹródła i bibliografia
Cytowania mają charakter przykładowy dla wersji demonstracyjnej i wymagają pełnej weryfikacji bibliograficznej przez zespół redakcyjny przed publikacją produkcyjną.
Porównaj z podobnymi
O autorach tego wpisu
Autor
Michał NowakDietetyk kliniczny
Michał specjalizuje się w żywieniu metabolicznym, poście przerywanym i suplementacji sportowej.
44 publikacji na tej stronie
Weryfikacja merytoryczna
dr Anna KowalczykRedaktor naczelna, biologia molekularna
Anna nadzoruje proces redakcyjny i weryfikację naukową wszystkich publikacji w bazie wiedzy. Wcześniej prowadziła badania nad autofagią i biologią mitochondriów.
24 publikacji na tej stronie
Powiązane wpisy
4.2Lakownica lśniąca (Reishi)
Grzyb funkcjonalny z ponad 2000-letnią historią w medycynie chińskiej i japońskiej, badany pod kątem modulacji odporności — dowody kliniczne u ludzi są jednak skromne i częściowo sprzeczne.
4.0Ganoderma lingzhi (Red Reishi)
Gatunek formalnie wydzielony w 2012 r. z kompleksu Ganoderma lucidum — to on, a nie europejska lakownica lśniąca, kryje się pod większością azjatyckich produktów sprzedawanych jako 'reishi' czy 'lingzhi', w tym pod etykietą 'Red Reishi'.
4.5Wrośniak różnobarwny (Turkey Tail)
Grzyb będący źródłem PSK i PSP — jedynych polisacharydów grzybowych zarejestrowanych w Japonii jako lek wspomagający chemioterapię. Jedne z najsolidniejszych dowodów klinicznych wśród grzybów funkcjonalnych, ale to NIE jest samodzielna terapia przeciwnowotworowa.
4.1Cordyceps militaris (Maczużnik bojowy)
Uprawiany laboratoryjnie grzyb funkcjonalny — to właśnie ten gatunek kryje się niemal za każdym suplementem 'cordyceps' sprzedawanym w Polsce. Wysoka, stabilna zawartość kordycepiny, ale dowody na poprawę wydolności fizycznej u ludzi wciąż są mieszane.
4.1Mesima (Phellinus linteus)
Grzyb nadrzewny z Korei i Japonii, sprzedawany komercyjnie jako Mesima — jeden z niewielu grzybów funkcjonalnych z realnymi, randomizowanymi badaniami klinicznymi na ludziach oceniającymi wpływ na odporność, nie tylko dane in vitro.
3.7Rozszczepka pospolita (Split Gill, Schizophyllan)
Jeden z najpospolitszych grzybów na Ziemi, którego polisacharyd (SPG) jest w Japonii zarejestrowanym lekiem wstrzykiwanym jako dodatek do radioterapii raka szyjki macicy. W Polsce i UE nie jest ani zarejestrowanym lekiem, ani suplementem diety.
4.4Soplówka jeżowata (Lion's Mane)
Grzyb funkcjonalny badany pod kątem wpływu na czynnik wzrostu nerwów (NGF) i funkcje poznawcze — dowody u ludzi wciąż wstępne.
4.3Shiitake (Twardziak japoński)
Grzyb kulinarno-funkcjonalny bogaty w lentinan i beta-glukany, badany klinicznie pod kątem modulacji odporności oraz profilu lipidowego — jeden z najlepiej przebadanych grzybów funkcjonalnych na rynku.
Komentarze (2)
- KW
Kasia W. 2 tygodnie temu
Bardzo przejrzyście opisane, szczególnie sekcja o interakcjach — nie widziałam tego nigdzie indziej w jednym miejscu.
- MT
Marek T. miesiąc temu
Czy planujecie aktualizację o najnowsze badanie z tego roku? Widziałem ciekawą metaanalizę.