#zaburzenia-elektrolitowe
5 wyników
Blog
Niski sód (hiponatremia): przyczyny, objawy i diagnostyka
Niski sód we krwi to najczęstsze zaburzenie elektrolitowe w praktyce lekarskiej, a jednocześnie wynik, który łatwo zbagatelizować, bo objawy bywają dyskretne: zmęczenie, nudności, zaburzenia równowagi. W większości przypadków problemem nie jest zbyt mało soli w jedzeniu, tylko zbyt dużo wody względem sodu — a to oznacza zupełnie inne leczenie niż słone przekąski. W tym artykule wyjaśniamy, skąd bierze się hiponatremia, które leki i choroby ją wywołują, jakie badania pozwalają ustalić przyczynę oraz dlaczego szybka samodzielna korekta bywa niebezpieczna.
22 października 2026
Wysoki potas (hiperkaliemia): przyczyny i kiedy to nagły przypadek
Wynik potasu powyżej 5,0 mmol/l bywa błędem pobrania lub transportu próbki, ale bywa też realnym zaburzeniem, które zagraża sercu. Różnica między jednym a drugim zależy od kilku pytań: czy próbka była zhemolizowana, jak działają nerki, jakie leki są przyjmowane i czy w EKG widać zmiany. W tym artykule porządkujemy przyczyny hiperkaliemii, tłumaczymy, dlaczego pseudohiperkaliemia jest tak częsta, jak leki na nadciśnienie i serce podnoszą potas oraz kiedy wynik wymaga natychmiastowej oceny na SOR, a kiedy wystarczy powtórzyć badanie.
22 października 2026
Wysoki wapń we krwi (hiperkalcemia): przyczyny, objawy i badania
Podwyższony wapń we krwi najczęściej wykrywa się przypadkiem, przy rutynowym badaniu, i zwykle nie boli. Według przeglądu w JAMA około 90% przypadków hiperkalcemii to pierwotna nadczynność przytarczyc albo choroba nowotworowa, ale lista przyczyn obejmuje też suplementy (witamina D, wapń, witamina A), tiazydy, lit i choroby ziarniniakowe. Kluczem jest jedno badanie, PTH, które dzieli przyczyny na dwie grupy i wskazuje dalszą drogę diagnostyczną. W tym artykule wyjaśniamy, jak czytać wynik wapnia, kiedy wymaga korekty o albuminy lub wapnia zjonizowanego, jakie badania zlecić i kiedy hiperkalcemia jest stanem pilnym.
22 października 2026
Fosfor we krwi: wysoki i niski wynik, przyczyny i co dalej
Fosfor (fosforany) to jeden z mniej znanych parametrów w panelu biochemicznym, a zarazem wskaźnik, który często decyduje o rozpoznaniu zaburzeń nerek, przytarczyc lub niedożywienia. Wysoki fosfor najczęściej dotyczy niewydolności nerek, niski wiąże się m.in. z odżywianiem po głodzeniu, alkoholem, niedoborem witaminy D, nadczynnością przytarczyc, a także z niektórymi dożylnymi preparatami żelaza. W tym artykule wyjaśniamy, jak organizm reguluje fosfor, jakie wyniki uznaje się za nieprawidłowe, co może zafałszować pomiar, jakie badania zlecić dalej i dlaczego zarówno restrykcyjna dieta, jak i suplementacja bez diagnozy nie są dobrym pomysłem.
22 października 2026
Niski wodorowęglan i luka anionowa: co to znaczy i kiedy się martwić
Niski wodorowęglan (bikarbonat, HCO3, czasem opisywany jako CO2 całkowity) to najprostszy sygnał kwasicy metabolicznej w rutynowym panelu elektrolitów, a luka anionowa to obliczana z sodu, chlorków i wodorowęglanu liczba, która pomaga ustalić jej przyczynę. Ten sam niski wodorowęglan może oznaczać cukrzycową kwasicę ketonową, mleczanową, przewlekłą chorobę nerek, biegunkę albo zwykły błąd przedanalityczny, a leczenie jest za każdym razem inne. W artykule wyjaśniamy, jak odczytać oba parametry, kiedy luka jest podwyższona, a kiedy prawidłowa, co z dietą ketogeniczną i niskowęglowodanową oraz kiedy niski wodorowęglan jest sygnałem alarmowym.
22 października 2026