#hormony-kobiece
5 wyników
Blog
AMH niskie: co oznacza dla rezerwy jajnikowej i płodności
Niski wynik AMH budzi więcej strachu niż jakikolwiek inny hormon w badaniach płodności — a jednocześnie jest jednym z najczęściej błędnie interpretowanych. AMH mówi, ile małych pęcherzyków czeka w jajnikach, ale nie mówi, jak dobrej jakości są komórki jajowe ani jak szybko zajdziesz w ciążę. Sprawdzamy, co dokładnie mierzy ten hormon, jakie wartości uznaje się za niskie (i dlaczego progi się różnią), co obniża wynik bez realnej utraty płodności — na przykład antykoncepcja hormonalna — oraz co pokazują duże badania kohortowe: u kobiet po 30. roku życia próbujących zajść w ciążę niskie AMH nie wiązało się z istotnie mniejszym prawdopodobieństwem poczęcia w ciągu roku. Piszemy też, kiedy niski wynik naprawdę wymaga pilniejszej decyzji.
22 października 2026
Progesteron: kiedy robić badanie w cyklu i co oznacza niski wynik
Progesteron bada się w fazie lutealnej — około 7 dni po owulacji lub 7 dni przed spodziewaną miesiączką, a nie automatycznie w 21. dniu cyklu. Niski wynik w źle wybranym terminie nic nie znaczy, a nawet w dobrym terminie bywa mylący, bo hormon jest wydzielany pulsacyjnie. Wyjaśniamy, jak obliczyć właściwy dzień przy cyklu krótszym i dłuższym niż 28 dni, jakie progi stosuje się do potwierdzenia owulacji (najczęściej powyżej ok. 3 ng/ml, czyli ok. 10 nmol/l), co oznacza wynik poniżej 5 ng/ml, czym jest kontrowersyjna niewydolność fazy lutealnej i dlaczego ASRM nie uznaje jej za udowodnioną, samodzielną przyczynę niepłodności. Opisujemy też, kiedy jedno oznaczenie jest bezużyteczne, a kiedy wynik wymaga rozmowy z lekarzem.
22 października 2026
Estradiol w cyklu: normy, dzień cyklu i interpretacja wyniku
Estradiol w cyklu miesiączkowym zmienia się nawet kilkunastokrotnie — od kilkudziesięciu pg/ml na początku cyklu do kilkuset w szczycie przedowulacyjnym — dlatego wynik bez podanego dnia cyklu zwykle nic nie mówi. Wyjaśniamy, kiedy pobiera się estradiol (najczęściej 2.–5. dzień cyklu razem z FSH i LH), jak czytać zakresy referencyjne w pg/ml i pmol/l, dlaczego różne testy dają różne wartości, jak antykoncepcja hormonalna zmienia wynik i dlaczego w perimenopauzie estradiol bywa nie niski, ale wysoki i skacze od cyklu do cyklu. Piszemy też, kiedy jedno oznaczenie jest bezużyteczne, a kiedy warto je powtórzyć albo zastąpić innym badaniem.
22 października 2026
Testosteron u kobiet: niski i wysoki wynik, przyczyny
Testosteron u kobiet jest oznaczany znacznie trudniej niż u mężczyzn: stężenia są kilkanaście razy niższe, a popularne testy immunochemiczne bywają w tym zakresie niedokładne i zależą od poziomu SHBG. Wyjaśniamy, co oznacza podwyższony testosteron (najczęściej zespół policystycznych jajników, rzadziej nadnercza, bardzo rzadko guz), dlaczego niski wynik nie jest sam w sobie rozpoznaniem, jak antykoncepcja i SHBG zmieniają obraz, kiedy mierzy się wolny testosteron lub wskaźnik FAI i co wiadomo o terapii testosteronem u kobiet: metaanaliza 36 badań z randomizacją wykazała korzyść przy niskim pożądaniu seksualnym u kobiet po menopauzie, ale nie dla energii, mięśni czy nastroju. Piszemy też, kiedy wynik wymaga szybkiej diagnostyki.
22 października 2026
Wysoka prolaktyna bez guza przysadki: przyczyny
Podwyższona prolaktyna rzadko oznacza guza przysadki: znacznie częściej przyczyną są leki (zwłaszcza przeciwpsychotyczne, metoklopramid, część leków przeciwdepresyjnych), niedoczynność tarczycy, makroprolaktynemia, stres i sposób pobrania krwi, a także ciąża, karmienie piersią, choroby nerek i wątroby oraz PCOS. Wyjaśniamy, jak odróżnić prawdziwą hiperprolaktynemię od wyniku zawyżonego przez makroprolaktynę (w badaniu japońskim występowała u 3,7% zdrowych osób i stanowiła ponad jedną trzecią przypadków pozornie podwyższonej prolaktyny), kiedy powtórzyć badanie, jakie badania wykonać przed rezonansem przysadki i kiedy leczenie w ogóle jest potrzebne. Piszemy też o objawach, które powinny skłonić do szybszej diagnostyki, i o tym, czego nie wolno robić samodzielnie z lekami.
22 października 2026