Nameko (Pholiota nameko)
Drobny, śliski grzyb kulinarny popularny w kuchni japońskiej, m.in. w zupie miso — jego polisacharydy badane są wstępnie pod kątem działania immunomodulującego i antyglikacyjnego.
Liczba badań
2
Bezpieczeństwo
Umiarkowane
Kiedy efekty
Nie dotyczy w typowym kontekście suplementacji — spożywany przede wszystkim jako żywność.
Spis treści
TL;DR
Drobny, śliski grzyb kulinarny popularny w kuchni japońskiej, m.in. w zupie miso — jego polisacharydy badane są wstępnie pod kątem działania immunomodulującego i antyglikacyjnego.
- →Polisacharyd PNPS-1 wiąże się z receptorem TLR2 komórek dendrytycznych i moduluje szlak NF-κB w badaniach in vitro
- →W niewielkim badaniu na zdrowych ochotnikach polisacharyd wpływał na sieć cytokin w surowicy
- →Polisacharydy badane in vitro pod kątem hamowania tworzenia produktów zaawansowanej glikacji (AGE)
| Nazwa łacińska | Pholiota nameko |
|---|---|
| Rodzina | Strophariaceae |
| Substancje aktywne | Polisacharyd PNPS-1, beta-glukany, błonnik |
| Forma | Świeże owocniki (próżniowe opakowania), marynowane, mrożone |
| Poziom badań | Wstępny — głównie in vitro/zwierzęce, jedno małe badanie na ludziach |
| Interakcje | Brak istotnych, udokumentowanych interakcji przy spożyciu jako żywność |
| Status | Żywność / grzyb kulinarny — nie jest zarejestrowanym suplementem |
Zrozum
Opis
Nameko (Pholiota nameko) to jadalny grzyb pochodzący z Azji Wschodniej, charakteryzujący się małym, pomarańczowo-brązowym kapeluszem pokrytym śliską, galaretowatą warstwą śluzu. W kuchni japońskiej trafia najczęściej do zupy miso oraz dań jednogarnkowych, gdzie śluzowata otoczka naturalnie zagęszcza bulion.
Naukowe zainteresowanie nameko koncentruje się głównie na polisacharydach owocników, badanych pod kątem działania przeciwzapalnego, immunomodulującego i antyglikacyjnego. Zdecydowana większość badań to eksperymenty in vitro lub na modelach zwierzęcych; istnieje jedno niewielkie badanie z udziałem zdrowych ochotników.
Nameko realnie pomoże osobom, które chcą po prostu włączyć do diety niskokaloryczny, bogaty w błonnik grzyb — ta korzyść nie budzi wątpliwości. Nie pomoże natomiast osobom liczącym na klinicznie potwierdzony efekt przeciwzapalny czy antyglikacyjny: badanie na ludziach jest jedno, niewielkie i przeprowadzone na zdrowych ochotnikach, a hamowanie tworzenia AGE wykazano wyłącznie w modelu in vitro.
Występowanie
Pochodzi z Azji Wschodniej (Japonia, Chiny), gdzie rośnie dziko na pniakach i martwym drewnie drzew liściastych w chłodnych, wilgotnych lasach górskich. Uprawiany komercyjnie na podłożu z trocin.
Historia stosowania
Tradycyjnie obecny w kuchni japońskiej od pokoleń, przede wszystkim w zupie miso (nameko-jiru). Sama nazwa 'nameko' wywodzi się od japońskiego 'nameraka' (gładki, śliski) i odnosi się do charakterystycznej śluzowatej otoczki kapelusza.
Mechanizm działania
Głównym badanym składnikiem jest frakcja polisacharydowa PNPS-1 wyizolowana z owocników. W badaniach in vitro wiąże się z receptorem TLR2 na mysich komórkach dendrytycznych, modulując szlak NF-κB. W jedynym badaniu z udziałem ludzi polisacharyd PNPS-1 wpływał na sieć komunikacji cytokinowej w surowicy.
Receptor TLR2 to receptor rozpoznający wzorce na powierzchni komórek dendrytycznych, wykrywający m.in. polisacharydy grzybowe. Jego pobudzenie uruchamia szlak sygnałowy zależny od MyD88, prowadzący do translokacji jądrowej NF-κB i transkrypcji genów cytokin. Mechanizm hamowania tworzenia AGE przez polisacharydy nameko nie został dotąd wyjaśniony na poziomie molekularnym.
Izolacja polisacharydu PNPS-1
Frakcja polisacharydowa wyodrębniona z owocników nameko.
Wiązanie z receptorem TLR2
PNPS-1 wiąże się z receptorem Toll-podobnym TLR2 na mysich komórkach dendrytycznych in vitro.
Modulacja szlaku NF-κB
Aktywacja tego szlaku wpływa na ekspresję genów cytokin prozapalnych i immunomodulujących.
Efekt u ludzi
W małym badaniu na zdrowych ochotnikach PNPS-1 zmieniał profil 39 cytokin w surowicy, z zaobserwowaną aktywnością przeciwzapalną.
Dowody: wstępne — na podstawie 2 badania naukowych w tej bazie.
Korzyści
Najczęstsze mity
MitŚluzowata otoczka nameko to oznaka nieświeżości.
FaktTo naturalna, charakterystyczna cecha gatunku — warstwa mucyny obecna na kapeluszu świeżych owocników.
Warianty i formy
Nameko (Pholiota nameko) występuje w kilku formach różniących się biodostępnością i zastosowaniem — wybór formy ma realne znaczenie dla skuteczności suplementacji.
Świeże owocniki
Małe pęczki w próżniowych opakowaniach.
Najlepsze dla: Zupy i dania jednogarnkowe
Praktyka
Najczęściej zadawane pytania
Tak. To naturalna mucyna pokrywająca kapelusz świeżych owocników — charakterystyczna cecha gatunku.
Dawkowanie i pory stosowania
Typowa dawka
Jako żywność: garść (ok. 30-50 g) owocników dodana do zupy miso lub potrawy jednogarnkowej
Forma
Świeże owocniki (zwykle w próżniowych opakowaniach), rzadziej marynowane lub mrożone
Dawkowanie ma charakter informacyjny i odzwierciedla zakresy stosowane w cytowanych badaniach — nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Najlepsze pory stosowania
- Zawsze po ugotowaniu — typowo kilka minut w zupie lub potrawie duszonej
Z czym łączyć, a czego unikać
Dobre połączenia
shiitake — Częste połączenie kulinarne w japońskich zupach
maitake — Uzupełniające się profile smakowe i teksturalne w kuchni azjatyckiej
Bezpieczeństwo
Skutki uboczne i przeciwwskazania
Możliwe skutki uboczne
Ogólnie dobrze tolerowany po ugotowaniu
Rzadko: dolegliwości żołądkowo-jelitowe przy bardzo dużych porcjach
Przeciwwskazania
Alergia na grzyby
Nie spożywać na surowo
Interakcje
Brak istotnych, dobrze udokumentowanych interakcji przy typowym spożyciu jako żywność
Czy warto stosować?
Dla kogo
- Polisacharyd PNPS-1 wiąże się z receptorem TLR2 komórek dendrytycznych i moduluje szlak NF-κB w badaniach in vitro
- W niewielkim badaniu na zdrowych ochotnikach polisacharyd wpływał na sieć cytokin w surowicy
- Polisacharydy badane in vitro pod kątem hamowania tworzenia produktów zaawansowanej glikacji (AGE)
Nie dla
- Alergia na grzyby
- Nie spożywać na surowo
Dowody
Warto wiedzieć
Nazwa 'nameko' wywodzi się od japońskiego słowa oznaczającego 'gładki, śliski'.
Badania naukowe
Polisacharyd PNPS-1 z Pholiota nameko wpływał na sieć 39 cytokin w surowicy zdrowych ochotników, wykazując istotną aktywność przeciwzapalną.
Li H i wsp., International Journal of Biological Macromolecules, 2012
Effects of the polysaccharide from Pholiota nameko on human cytokine network in serum
Wstępne dowodyLi H, Liu X, Li Y, Hua Y, Zhi D, Pang G · International Journal of Biological Macromolecules · 2012
Niewielkie badanie na zdrowych ochotnikach analizujące wpływ polisacharydu PNPS-1 na 39 cytokin w surowicy — zaobserwowano istotną aktywność przeciwzapalną.
Zobacz badanieEffect of Pholiota nameko Polysaccharides Inhibiting Methylglyoxal-Induced Glycation Damage In Vitro
Hipoteza badawczaLin H, et al. · Antioxidants (Basel) · 2021
Polisacharydy hamują tworzenie produktów zaawansowanej glikacji w modelu glikacji albuminy i chronią komórki przed uszkodzeniem wywołanym metyloglioksalem.
Zobacz badanieŹródła i bibliografia
Cytowania mają charakter przykładowy dla wersji demonstracyjnej i wymagają pełnej weryfikacji bibliograficznej przez zespół redakcyjny przed publikacją produkcyjną.
Porównaj z podobnymi
O autorach tego wpisu
Autor
Julia WiśniewskaRedaktorka, neurohacking i sen
Julia pisze o nootropach, chronobiologii i protokołach regeneracyjnych.
32 publikacji na tej stronie
Weryfikacja merytoryczna
dr Piotr ZielińskiEndokrynolog
Piotr recenzuje treści dotyczące hormonów, zdrowia metabolicznego i farmakologii suplementów.
43 publikacji na tej stronie
Powiązane wpisy
4.3Shiitake (Twardziak japoński)
Grzyb kulinarno-funkcjonalny bogaty w lentinan i beta-glukany, badany klinicznie pod kątem modulacji odporności oraz profilu lipidowego — jeden z najlepiej przebadanych grzybów funkcjonalnych na rynku.
4.1Maitake (Żagwica listkowata)
Grzyb funkcjonalny znany też jako 'Hen of the Woods', badany głównie pod kątem modulacji odporności (frakcja D) w onkologii oraz wstępnie pod kątem gospodarki węglowodanowej — dowody u zdrowych ludzi wciąż ograniczone.
4.1Enokitake (Flammulina velutipes)
Popularny grzyb kulinarny, w krajach anglojęzycznych znany też jako Velvet Foot, badany laboratoryjnie za sprawą białka immunomodulującego FIP-fve — na rynku obecny niemal wyłącznie jako żywność.
4.5Wrośniak różnobarwny (Turkey Tail)
Grzyb będący źródłem PSK i PSP — jedynych polisacharydów grzybowych zarejestrowanych w Japonii jako lek wspomagający chemioterapię. Jedne z najsolidniejszych dowodów klinicznych wśród grzybów funkcjonalnych, ale to NIE jest samodzielna terapia przeciwnowotworowa.
4.3Boczniak ostrygowaty (Oyster Mushroom, Pleurotus ostreatus)
Jeden z najpopularniejszych grzybów jadalnych w Polsce, zawierający naturalny związek strukturalnie zbliżony do lowastatyny — badany głównie pod kątem wpływu na profil lipidowy i odporność.
4.2Lakownica lśniąca (Reishi)
Grzyb funkcjonalny z ponad 2000-letnią historią w medycynie chińskiej i japońskiej, badany pod kątem modulacji odporności — dowody kliniczne u ludzi są jednak skromne i częściowo sprzeczne.
4.1Pieczarka brazylijska (Agaricus blazei)
Grzyb z brazylijskich lasów badany głównie pod kątem modulacji odporności i wsparcia gospodarki cukrowej — dowody u ludzi są niejednoznaczne i wstępne, mimo dużej popularności suplementu.
Komentarze (2)
- KW
Kasia W. 2 tygodnie temu
Bardzo przejrzyście opisane, szczególnie sekcja o interakcjach — nie widziałam tego nigdzie indziej w jednym miejscu.
- MT
Marek T. miesiąc temu
Czy planujecie aktualizację o najnowsze badanie z tego roku? Widziałem ciekawą metaanalizę.