VitMode

#objawy-psychiczne

5 wyników

Blog

Odbicie osoby idącej ulicą widoczne przez szybę

Derealizacja i depersonalizacja: objawy, przyczyny i co pomaga

Poczucie, że świat jest nierealny jak za szybą, albo że własne ciało i myśli należą do kogoś innego, bywa przerażające — a jednocześnie jest zaskakująco powszechne. Krótkie epizody takiej derealizacji i depersonalizacji przynajmniej raz w życiu przeżywa od jednej czwartej do trzech czwartych ludzi, natomiast utrwalone zaburzenie dotyczy około 1% populacji. Wyjaśniamy, jak odróżnić przemijający epizod od zaburzenia, co go wywołuje (lęk, brak snu, konopie, trauma), co mówią badania o leczeniu i kiedy warto zgłosić się po pomoc.

12 min

29 października 2026

Kobieta odpoczywa na kanapie pod kocem w kratę

Anhedonia (brak radości i motywacji): przyczyny, związek z depresją i co może pomóc

Anhedonia to utrata zdolności odczuwania przyjemności lub chęci do robienia rzeczy, które dawniej cieszyły — hobby, spotkań, jedzenia, seksu. Jest jednym z dwóch głównych objawów depresji, ale może też towarzyszyć chorobie Parkinsona, schizofrenii, przewlekłemu stresowi, a czasem lekom, w tym antydepresantom. Wyjaśniamy różnicę między brakiem odczuwania przyjemności a brakiem motywacji, jakie przyczyny warto wykluczyć (sen, tarczyca, leki), co mówią badania o aktywizacji behawioralnej i kiedy zgłosić się po pomoc.

12 min

29 października 2026

Zbliżenie twarzy młodego mężczyzny z szeroko otwartymi oczami

Tiki u dorosłych: przyczyny, stres a tiki i leczenie

Mruganie, pociąganie nosem, chrząkanie czy szarpnięcia głowy u osoby dorosłej bywają tikami — mimowolnymi, powtarzalnymi ruchami lub dźwiękami, które nasilają się w stresie. Najczęściej są pozostałością tików z dzieciństwa, ale nagły początek w dorosłości wymaga ostrożniejszej oceny, bo może oznaczać tiki czynnościowe, skutek leków lub rzadką chorobę neurologiczną. Wyjaśniamy, czym tiki różnią się od dystonii czy drgań mięśni, co nasila je w dorosłości, jakie metody mają najlepsze dowody (CBIT, leki) i kiedy iść do neurologa.

12 min

29 października 2026

Zamek w drzwiach z kluczami

Natrętne myśli i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD): objawy i leczenie

Niechciane, wracające myśli — o skażeniu, o wyrządzeniu krzywdy, o rzeczach sprzecznych z własnymi wartościami — przeżywa większość ludzi i same w sobie nie oznaczają choroby. O zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym (OCD) mówimy dopiero, gdy obsesje i związane z nimi rytuały pochłaniają czas i zakłócają życie. Wyjaśniamy różnicę między zwykłymi natrętnymi myślami a OCD, jak wygląda cykl obsesji i kompulsji, co mówią metaanalizy o terapii ERP i lekach z grupy SSRI oraz kiedy i jak szukać pomocy, bez stawiania diagnozy.

13 min

29 października 2026

Kobieta leży bezsennie w półmroku sypialni

Nocne ataki paniki: budzenie się z lękiem i szybkim biciem serca

Nagłe przebudzenie w środku nocy z szybkim biciem serca, dusznością, poczuciem śmiertelnego zagrożenia i bez wspomnienia złego snu może być nocnym atakiem paniki. Takie epizody zgłasza od 44 do 71% osób z zaburzeniem lękowym z napadami paniki, a pojawiają się w fazie snu bez marzeń sennych (NREM). Wyjaśniamy, jak odróżnić je od koszmarów, bezdechu sennego, arytmii czy niedocukrzenia, co mówią badania o terapii poznawczo-behawioralnej i kiedy warto sprawdzić serce, tarczycę i sen.

12 min

29 października 2026