Neuroplastyczność

Zrozum

Opis

Neuroplastyczność to zdolność mózgu do reorganizacji swojej struktury i funkcji w odpowiedzi na doświadczenie, naukę czy uszkodzenie — obejmująca zarówno tworzenie nowych połączeń synaptycznych, jak i, w niektórych obszarach, powstawanie nowych neuronów. Przez większość XX wieku dominował pogląd, że mózg dorosłego człowieka jest strukturalnie "ustalony" i zdolność do zmiany ograniczona do okresu dzieciństwa — dziś wiadomo, że to uproszczenie.

Jedno z najbardziej znanych badań obrazowych wykazało, że u londyńskich taksówkarzy, zapamiętujących szczegółową mapę miasta przez lata praktyki, tylna część hipokampa (struktury odpowiedzialnej za pamięć przestrzenną) była istotnie większa niż u osób niebędących kierowcami, a jej rozmiar korelował z latami doświadczenia zawodowego. To jeden z najbardziej przekonujących dowodów, że intensywne, długotrwałe uczenie się fizycznie zmienia strukturę mózgu dorosłego człowieka.

Komu może się to realnie przydać? Każdemu, kto chce świadomie inwestować w naukę nowych umiejętności w dowolnym wieku — neuroplastyczność oznacza, że zdolność uczenia się nie kończy się w dzieciństwie, choć jej tempo i zakres naturalnie maleje z wiekiem. Nie jest to jednak dowód na skuteczność komercyjnych "treningów mózgu" sprzedawanych jako uniwersalne narzędzie poprawy inteligencji — najsilniejsze dowody dotyczą konkretnych, wymagających długotrwałego zaangażowania umiejętności, nie krótkich gier na aplikacjach.